سیف فرغانی
زندگی‌نامهٔ سیف فرغانی
سیف الدین ابوالمحامد محمد الفرغانی از شاعران عالیقدر نیمهٔ دوم قرن هفتم و اوایل قرن هشتم هجری است. وی بعد از خروج از زادگاه خود (فرغانه) مدتی در آذربایجان و بلاد روم و آسیای صغیر به سر برده است. به طوری که از آثار او استنباط می‌شود وی اهل تصوف و عرفان بوده و سالها به کسب کمالات معنوی و سیر و سیاحت پرداخته است. مجموعه اشعار او از غزل و فصیده و قطعه و رباعی حدود ده الی یازده هزار بیت است. وی ارادتی وافر به سعدی داشته و بین آن دو مکاتباتی نیز بوده است. این شاعر بزرگوار در سال ۷۴۹ هجری در یکی از خانقاه های آقسرا وفات یافت. قصیدهٔ او که با مصرع «هم مرگ بر جهان شما نیز بگذرد» آغاز می‌شود و گویا خطاب به مغولان مهاجم سروده شده از اشعار معروف این شاعر آزاده است
آثار سیف فرغانی
شعرهای سیف فرغانی
- شمارهٔ ۳ — بیاور آنچه دل ما بیکدگر کشدا
- شمارهٔ ۴ — چنان به وصل تو میلی‌ست خاطر ما را
- شمارهٔ ۷ — کی بنگرد برحمت چشم خوش تو ما را
- شمارهٔ ۹ — چنان عشقش پریشان کرد ما را
- شمارهٔ ۵ — مبداء عشق ز جاییست که نیز آنجا را
- شمارهٔ ۱۰ — هر چه غیر دوست اندر دل همی آید ترا
- شمارهٔ ۸ — سوخت عشق تو من شیفتهٔ شیدا را
- شمارهٔ ۶ — رفتی و دل ربودی یک شهر مبتلا را
- شمارهٔ ۱۶ — ای رفته رونق از گل روی تو باغ را
- شمارهٔ ۱۱ — اگر دلست به جان می‌خرد هوای تو را
- شمارهٔ ۱۸ — گرچه وصلت نفسی می‌ندهد دست مرا
- شمارهٔ ۱۴ — ای بچشم دل ندیده روی یار خویش را
- شمارهٔ ۱۵ — ای سیم بر زکات تن وجان خویش را
- شمارهٔ ۱۷ — ای بر گل روی تو حسد باغ ارم را
- شمارهٔ ۱۲ — ای که نام اشنوده باشی خسرو پرویز را
- شمارهٔ ۱۳ — اگر خورشید و مه نبود سعادت با درویش را
- شمارهٔ ۲۴ — از جمال تو مگر نیست خبر سلطان را
- شمارهٔ ۲۱ — در دل عاشق اگر قدر بود جانان را
- شمارهٔ ۱۹ — کفر عشقت می کند منع از مسلمانی مرا
- شمارهٔ ۲۰ — ای نبرده وصل تو روزی به مهمانی مرا
- شمارهٔ ۲۶ — پیغام روی تو چو ببردند ماه (را)
- شمارهٔ ۲۵ — پیغام روی تو چو ببردند ماه [را]
- شمارهٔ ۲۳ — گر عاشقی فدا کن در ره عشق جان را
- شمارهٔ ۲۲ — ترا من دوست می‌دارم چو بلبل مر گلستان را