صفی علیشاه
زاده ۱۲۵۱ – درگذشته ۱۳۱۶ هجری قمری، اصفهان
زندگینامهٔ صفی علیشاه
میرزا حسن اصفهانی متخلص به «صفی» و ملقب به صفیعلیشاه (زادهٔ ۱۲۵۱ قمری در اصفهان، درگذشتهٔ ۱۳۱۶ قمری در تهران)، قطب دروایش نعمتاللهی و از شاعران بزرگ صوفی مشرب سدههای اخیر است. او مردى ادیب و شاعر و در نظم انواع شعر توانا بود. پدرش بازرگان بود. وی در کودکى به همراه پدر به یزد رفت و تا سن بیست سالگى در آن شهر زیست. میرزا حسن پس از آموختن مقدمات علوم به شیراز، کرمان، مشهد و سپس به هند و حجاز مسافرتهایی کرد، و بالاخره به تهران آمد. در تهران یکی از مریدان وی قطعه زمینی در محلهٔ شاه آباد به او هدیه کرد و او در آنجا خانقاهی وسیع بنا نهاد که پس از مرگ در همانجا به خاک سپرده شد. هماکنون خیابان مجاور خانقاه و آرامگاه وی در تهران به خیابان صفیعیشاه معروف است. وی صاحب آثار متعددی به نظم و نثر است که از آن جمله میتوان به تفسیر منظوم قرآن در سی و دو هزار بیت و زبدةالاسرار مشتمل بر بیان اسرار شهادت امام حسین علیهالسلام و یارانش و تطبیق آن با منازل سیر و سلوک اشاره نمود.
آثار صفی علیشاه
شعرهای صفی علیشاه
- بخش ۹۸ - ذوالعقل — بظاهر خلق و باطن هر که حق دید
- بخش ۹۹ - ذوالعین — ذویالعین آنکه حق بیند بظاهر
- بخش ۱۰۱ - بابالراء — شنو از راعی ار داری کیاست
- بخش ۱۰۳ - الرب — بود رب اسمی از اسماء حضرت
- بخش ۱۰۲ - الران — چه باشد ران، حجابی کوست حایل
- بخش ۹۷ - الذوق — شنو از ذوق کان اصل شهود است
- بخش ۱۰۰ - ذوالعقل و العین — دگر صولی که داند سر کونین
- بخش ۱۰۴ - ربالارباب — بود حق ربالارباب مکرم
- بخش ۱۰۷ - الرحیم — رحیم اسمیست کز وی میشود خاص
- بخش ۱۰۶ - الرحمن — بود رحمن ز اسماء الهی
- بخش ۱۱۰ - الرسم — اشارت رسم بر خلق و صفاتست
- بخش ۱۱۱ - رسوم العلوم و رقوم العلوم — رسومات علوم آمد مشاعر
- بخش ۱۱۲ - الرعونه — رعونت چیست حظ از خویش بردن
- بخش ۱۰۸ - الرحمه و هو الامتنانیه و الوجودیه — ز رحمت بشنو ار دانی معانی
- بخش ۱۰۵ - الرتق — ز رتق آرم تو را شرحی بتمثال
- بخش ۱۰۹ - الرداء والردی — ردا بر عبد خوش زیبنده باشد
- بخش ۱۱۶ - الزجاجه — زجاجه قلب صاحب سینه باشد
- بخش ۱۱۵ - باب الزاءالزاجر — بود زاجر همانا نور مقذوف
- بخش ۱۲۰ - الزمان — زمان مذکور شد در آن دایم
- بخش ۱۱۹ - الزمرده — ز مرد داری از نور هدایت
- بخش ۱۱۴ - الروح — شنو از روح کآن ربانی آمد
- بخش ۱۱۸ - تطبیق — بد این از عالم اصغر علامت
- بخش ۱۱۳ - الرقیقه — رقیقه چیست نیکودان لطیفه
- بخش ۱۱۷ - تحقیق آیه النور — مراد از نور اینجا صرف ذاتست