ملک‌الشعرا بهار
زندگی‌نامهٔ ملک‌الشعرا بهار
محمدتقی بهار ملقب به ملک‌الشعراء بهار، شاعر، ادیب، سیاستمدار و روزنامه‌نگار ایرانی است. او در سال ۱۲۶۳ هجری شمسی در مشهد متولد شد. مقدمات و ادبیات فارسی را نزد پدر خود ملک‌الشعراء صبوری آموخت و برای تکمیل معلومات عربی و فارسی به محضر «ادیب نیشابوری» رفت. بعد از فوت پدر، ملک‌الشعرای دربار مظفرالدین‌شاه شد. او شش دوره نمایندهٔ مجلس شد و سال‌ها استاد دورهٔ دکتری ادبیات دانشسرای عالی و دانشکدهٔ ادبیات بود. به علت پیوستن به مشروطه‌طلبان و آزادی‌خواهان، چند بار تبعید و زندانی شد که سال‌های زندان و تبعید از پربهره‌ترین سال‌های زندگی ادبی وی بوده است. بهار در روز دوم اردیبهشت ۱۳۳۰ هجری شمسی در خانهٔ مسکونی خود در تهران زندگی را بدرود گفت و در شمیران در آرامگاه ظهیرالدوله به خاک سپرده شد. از معروف‌ترین آثار وی دیوان اشعار، سبک‌شناسی (که در سه جلد دربارهٔ سبک نوشته‌های منثور فارسی نوشته شده)، تاریخ احزاب سیاسی، تصحیح برخی از متون کهن مانند تاریخ سیستان و مجمل التواریخ و القصص، تاریخ بلعمی را می‌توان نام برد.
آثار ملک‌الشعرا بهار
شعرهای ملک‌الشعرا بهار
- فقرۀ ۹۳ — تند هلک‌گوی (عصبانی و دیوانه‌وار) مباش، چه تند هلک‌گوی مردم چنان چون آتش است که اندر بیشه افتد و همه مرغ و ماهی بسوزد و هم خرفستر سوزد.
- فقرۀ ۹۴ — با آن مرد کجا پدر و مادر از او آزرده و ناخشنودند همکار مباش کت داد به دوبار ندارد - هیچت با آن کس دوستی و دوشارم مباد.
- فقرۀ ۹۶ — سخن دوآیینه (به دورویی و تذبذب) مگوی.
- فقرۀ ۹۷ — به انجمن جایی که نشینی نزدیک دروغ (گوی) منشین که تو نیز بسیار دردمند نه‌بوی. (کذا)
- فقرۀ ۹۵ — شرم و ننگ بدرا، روان خویش به دوزخ مسپار.
- فقرۀ ۹۸ — آسان پای (ضد گرانجان) باش تا روشن چشم باشی.
- فقرۀ ۹۹ — شب‌خیز باش که کار روا باشی.
- فقرۀ ۱۰۰ — دشمن کهن را دوست نو مگیر، چه دشمن کهن چون مار سیاه است که صد ساله کین فراموش نکند.
- فقرۀ ۱۰۸ — دست از دزدی و پای از بی‌خویشکاری رفتن و منش از وارونگی و کجی بازدار، چه کسی که او کرفه کند پاداش یابد و کسی که گنا کند بادافراه برد.
- فقرۀ ۱۰۱ — دوست کهن را دوست نو گیر، چه دوست کهن چون می کهن است که هر چند کهنه‌تر، به خورش شهریاران بیشتر شایسته و سزاوار.
- فقرۀ ۱۰۷ — نام خویش را، خویشکاری خویش به‌مهل. (یعنی به مناسبت نام و مقام از کار و کوشش طفره مزن).
- فقرۀ ۱۰۲ — به یزدان آفرین کن و دل به رامش دار کت از یزدان فزایش به نیکویی رسد.
- فقرۀ ۱۰۳ — دهیوپد مرد (شاه) را نفرین مکن چه شهر پاسبانند، و نیکویی به جهانیان اندازند.
- فقرۀ ۱۰۴ — و تراگویم ای پسر من، نیکوترین دهشیاری به مردمان، گوهر خرد است. چه اگر بر کست خواسته برود و یا چهارپایان بمیرد خرد بماند.
- فقرۀ ۱۰۵ — به استوانی و استواری دین کوشش کن چه مهمترین خرسندی دانایی (است) و بزرگتر از آن امید به مینو است.
- فقرۀ ۱۰۶ — همیشه روان خویشتن را فرایاد دار.
- فقرۀ ۱۰۹ — هرکه او هیمالان (یعنی خصمان) را چاه کند، خود اندر چاه افتد.
- فقرۀ ۱۱۱ — زن گش (بکر) و جوان به زنی بگیر.
- فقرۀ ۱۱۵ — به هیچ آیین مهر دروغی (یعنی بدعهدی) مکن که ترا خوره پسین نرسد.
- فقرۀ ۱۱۰ — نیک مرد آساید و بد مرد بیش و اندوه گران بود.
- فقرۀ ۱۱۳ — هرچند بس نیک افسونِ ماران دانی، زود زود دست به مار مبر کت بگزد، و بر جای بمیراند.
- فقرۀ ۱۱۲ — شراب به پیمان (یعنی به اندازه) خور چه هر که او شراب بی‌پیمان خورد، بسا گنه که از وی آید.
- فقرۀ ۱۱۶ — خواستهٔ کسان دیگر تاراج مکن و نگاه مدار و به خواستهٔ خود میامیز، چه که خواستهٔ تو نیز ناپیدا و انبیر (محو) گردد، زیرا خواستهٔ ناخویش آفریده چون با آن خویش...
- فقرۀ ۱۱۴ — اگر بس آشنا و آب (یعنی شنا) نیک دانی زود زود به آب ستهمه (ظ. ستمبه = مخوف) اندر مشو که ترا آب نبرد و بجای بمیری.