امیرخسرو دهلوی
درگذشته ۷۲۵ هجری قمری، دهلی
زندگی‌نامهٔ امیرخسرو دهلوی
امیرخسرو دهلوی عارف و شاعر بزرگ پارسی‌گوی هند در سال ۶۵۱ هجری قمری در دهلی متولد شد. ( با استناد به این بیت منتسب به او سال تولد وی ۶۵۲ است: آنچه به تاریخ ز هجرت گذشت بود سنه ششصد و هشتاد و هشت سال من امروز اگر بر رسی راست بگویم همه شش بود و سی ). پس از کسب معلومات به شاعری پرداخت و در دربار پادشاهان هند تقرب حاصل کرد. وی از موسیقی نیز بهرمند بوده و از موسیقیدانان مشهور زمان خود به شمار می‌رفته است. وی در نظم و نثر استاد بود و آثار بسیاری از خود باقی گذاشته که ازجملهٔ آنها دیوان قصاید و غزلیات اوست. علاوه بر آن خمسهٔ نظامی گنجوی را نیز استقبال کرده و آن را جواب گفته است. وی سرانجام در سن هفتاد و پنج سالگی در سال ۷۲۵ هجری قمری در دهلی وفات یافت.
آثار امیرخسرو دهلوی
شعرهای امیرخسرو دهلوی
- شمارهٔ ۶۴۹ — عاشقان تو ز تو تا صبح در خونابه اند
- شمارهٔ ۶۴۵ — دل ز دست من برفت و آرزوی دل بماند
- شمارهٔ ۶۴۸ — شهسوارانی که فتح قلعه دین کرده‌اند
- شمارهٔ ۶۵۰ — چشمها را گوی کاین ناز و کرشمه کم کنند
- شمارهٔ ۶۴۷ — عاشقان نقل غمت با باده احمر خورند
- شمارهٔ ۶۴۴ — باز گل می آید و دل در بلا خواهد فتاد
- شمارهٔ ۶۵۱ — ژاله از نرگس فرو بارید و گل را آب داد
- شمارهٔ ۶۴۶ — رفتیم از چشم و در دل حسرت رویت بماند
- شمارهٔ ۶۵۳ — آن همه دعوی که اول عقل دعوی دار کرد
- شمارهٔ ۶۵۵ — آبرویم ز آتش سودای خوبان شد به باد
- شمارهٔ ۶۵۶ — در شب هجران که روزی هیچ دشمن را مباد
- شمارهٔ ۶۵۹ — سبزه ای سبز است و آب روشن و سرو بلند
- شمارهٔ ۶۵۷ — غمزه هایی کرد چشمش با دل این نامراد
- شمارهٔ ۶۵۴ — یا رب، آن بالا مگر از آب حیوان ریختند
- شمارهٔ ۶۵۸ — ساقیا، می ده که بیرون سبزه های تر دمید
- شمارهٔ ۶۵۲ — دوش بوی گل مرا از آشنایی یاد داد
- شمارهٔ ۶۶۳ — چشم تو مست است یا در خواب بازی می‌کند
- شمارهٔ ۶۶۱ — بر بناگوشت بلای خط که سر بر می‌کند
- شمارهٔ ۶۶۴ — باز ترک مست من آهنگ بازی می‌کند
- شمارهٔ ۶۶۷ — کافر خونخواه دنبال شکاری می رود
- شمارهٔ ۶۶۵ — غمزه شوخت که قصد جان مردم می‌کند
- شمارهٔ ۶۶۰ — ای که چون جان رفته ای از پیش ما، باز آی زود
- شمارهٔ ۶۶۶ — دل که با خوبان بدخو آشنایی می‌کند
- شمارهٔ ۶۶۲ — جان که چون تو دشمنی را دوستداری می‌کند