امیرخسرو دهلوی
درگذشته ۷۲۵ هجری قمری، دهلی
زندگی‌نامهٔ امیرخسرو دهلوی
امیرخسرو دهلوی عارف و شاعر بزرگ پارسی‌گوی هند در سال ۶۵۱ هجری قمری در دهلی متولد شد. ( با استناد به این بیت منتسب به او سال تولد وی ۶۵۲ است: آنچه به تاریخ ز هجرت گذشت بود سنه ششصد و هشتاد و هشت سال من امروز اگر بر رسی راست بگویم همه شش بود و سی ). پس از کسب معلومات به شاعری پرداخت و در دربار پادشاهان هند تقرب حاصل کرد. وی از موسیقی نیز بهرمند بوده و از موسیقیدانان مشهور زمان خود به شمار می‌رفته است. وی در نظم و نثر استاد بود و آثار بسیاری از خود باقی گذاشته که ازجملهٔ آنها دیوان قصاید و غزلیات اوست. علاوه بر آن خمسهٔ نظامی گنجوی را نیز استقبال کرده و آن را جواب گفته است. وی سرانجام در سن هفتاد و پنج سالگی در سال ۷۲۵ هجری قمری در دهلی وفات یافت.
آثار امیرخسرو دهلوی
شعرهای امیرخسرو دهلوی
- شمارهٔ ۶۹۸ — سر من به سجده هر دم به ستانه ای درآید
- شمارهٔ ۶۹۹ — دلبران مهر نمایند و وفا نیز کنند
- شمارهٔ ۶۹۲ — گل نو رسید و بویی ز بهار من نیامد
- شمارهٔ ۶۹۶ — تو ز لب سخن گشادی، همه خلق بی زبان شد
- شمارهٔ ۶۹۷ — بت نو رسیده من هوس شکار دارد
- شمارهٔ ۶۹۵ — گذرد مهی و یک شب به منت گذر نباشد
- شمارهٔ ۶۹۳ — برهم بماند دیده، کس ازان سوار نامد
- شمارهٔ ۶۹۴ — خبرم شده ست کامشب سر یار خواهی آمد
- شمارهٔ ۷۰۳ — رسم خونریز در آن خوی جفاساز بماند
- شمارهٔ ۷۰۷ — رویت از غالبه خط بر رخ گلفام کشید
- شمارهٔ ۷۰۰ — عاشقان خون جگر شربت مقصود کنند
- شمارهٔ ۷۰۱ — دوش ناگه به من دلشده آن مه برسید
- شمارهٔ ۷۰۲ — روزها شد که ز تو بوی وفایی نرسید
- شمارهٔ ۷۰۴ — گوش من از پی نام تو به هر کوی بماند
- شمارهٔ ۷۰۵ — مست من باز جدایی ز سر آغاز نهاد
- شمارهٔ ۷۰۶ — بر رخ همچو مهش طره چون شب نگرید
- شمارهٔ ۷۱۴ — ای خوش آن باد که هر روز به سویت گذرد
- شمارهٔ ۷۱۵ — آنچه بر خرمن گل باد سحرگاه کند
- شمارهٔ ۷۰۸ — شب زیاد تو مرا تا به سحر خواب نبرد
- شمارهٔ ۷۱۱ — ای که عمر از پی سودای تو دادیم به باد
- شمارهٔ ۷۰۹ — زلف گرد زنخش دوش که گمره شده بود
- شمارهٔ ۷۱۰ — خوبرویان به دل سوخته ساغر ندهند
- شمارهٔ ۷۱۲ — هر شب از سینهٔ من تیر بلا می گذرد
- شمارهٔ ۷۱۳ — شب ز سوزی که بر این جان حزین می‌گذرد