اهلی شیرازی
زاده ۸۵۸ – درگذشته ۹۴۲ هجری قمری، شیراز
زندگی‌نامهٔ اهلی شیرازی
محمد بن یوسف اهلی شیرازی (زادهٔ ۸۵۸ هجری قمری در شیراز – درگذشتهٔ ۹۴۲ هجری قمری در شیراز) شاعر قرن نهم و دهم هجری است. اهلی در سرودن انواع شعر استاد بود و آنچنان که از شعرش مشخص است مطالعهٔ وسیعی روی دیوانهای شاعران پیش از خود دارد. در غزلیات او تأثیر حافظ و سعدی و همچنین شیوهٔ وقوعی تحت تأثیر شاعران این مکتب همچون بابا فغانی شیرازی دیده می‌شود. او در قصیده‌سرایی تحت تأثیر اساتید قصیده‌سرایی است و قصایدی مصنوع به شیوهٔ سلمان ساوجی ساخته است. مثنوی سحر حلال او که ذوبحرین و ذوقافیتین است در پاسخ به مثنویهای کاتبی نیشابوری سروده شده است. او در خاتمۀ مثنوی شمع و پروانه، خود را در فن مثنوی، فرزند کوچک نظامی و جامی می‌خواند. اهلی با توجه به مقام استادیش در شعر، مورد توجه پادشاهان، امیران و وزیران بود. او افرادی از هر سه دودمان تیموریان هرات، آق قویونلوها و صفویان را ستوده است که از میان آنها می توان به امیر علیشیر نوایی، سلطان یعقوب آق قویونلو، شاه اسماعیل صفوی، نجم ثانی و شماری از امرا و وزرای معاصرش را برشمرد. آرامگاه اهلی در شیراز در جوار حافظ قرار دارد.
آثار اهلی شیرازی
شعرهای اهلی شیرازی
- شمارهٔ ۴۷۸ — هرکه سوی قبله مقصود رو می‌آورد
- شمارهٔ ۴۷۷ — وصل ما یکنفس از روی نکویی باشد
- شمارهٔ ۴۷۹ — ترک دین بهر تو چون عاشق مسکین ندهد
- شمارهٔ ۴۸۱ — هرگز غبار حسرت دور از دلم نشد
- شمارهٔ ۴۸۲ — چو شهسوار مرا رخ ز باده گلگون شد
- شمارهٔ ۴۸۳ — کی از لعل تو جان من بیک دیدن بیاساید
- شمارهٔ ۴۷۶ — چو دل به وصل دهم جوریار نگذارد
- شمارهٔ ۴۸۰ — نیست جان رفتن که نور از چشم روشن می‌رود
- شمارهٔ ۴۸۹ — نیاز من نخرد کس، که کس فقیر مباد
- شمارهٔ ۴۹۱ — از صحبت ما درد کشان بازنخیزد
- شمارهٔ ۴۸۶ — چون میل دل خلق جهان سوی تو یابند
- شمارهٔ ۴۸۷ — گر بعد عمری یکنفس ما را نظر سویش بود
- شمارهٔ ۴۸۸ — بخاک مرده اگر برق عشق برگیرد
- شمارهٔ ۴۹۰ — هرکه چون باد از سر کوی تو بیرون می‌رود
- شمارهٔ ۴۸۴ — زان پری ما را دل دیوانه رسوا می‌کند
- شمارهٔ ۴۸۵ — تا کلک قضا نقد وجود از عدم آورد
- شمارهٔ ۴۹۷ — هرکس که چشم مست تو نظاره می‌کند
- شمارهٔ ۴۹۳ — فراخ دستی گل داد عیش و مستی داد
- شمارهٔ ۴۹۶ — آه گر می ز غمت عاشق غمناک نزد
- شمارهٔ ۴۹۵ — هرکه چون صورت چین دیده بروی تو گشاد
- شمارهٔ ۴۹۲ — خوشباس که روزی گل امید برآید
- شمارهٔ ۴۹۴ — کی بود عاشق کسی کز سوختن غمگین بود
- شمارهٔ ۴۹۸ — گرفتم آنکه بشکل تو دیگری باشد
- شمارهٔ ۴۹۹ — عالم از سیل فنا گرچه خطرها دارد