شمس مغربی
زندگی‌نامهٔ شمس مغربی
ملا محمد شیرین مغربی تبریزی معروف به شیرین یا ملامحمد شیرین و مشهور به شمس مغربی (۷۴۹–۸۰۹ هجری) صوفی و شاعر ایرانی نیمه دوم قرن هشتم هجری است. سال و محل وفات وی را یکی از سالهای ۸۰۹ تا ۸۱۰ قمری در سرخاب تبریز نوشته‌اند. وی در حظیره بابافرید به خاک سپرده شده است. علت ناموری و تخلص وی به مغربی را عده‌ای سفر او به مغرب و خرقه پوشیدن از دست یکی از منسوبین ابن عربی می‌دانند. مغربی در طریقت پیرو اسماعیل سیسی از یاران نورالدین عبدالرحمان اسفراینی و مصاحب کمال الدین خجندی بود. علاوه بر اشعار فارسی، اشعاری به زبان عربی و فهلوی آذری از وی به دست رسیده‌است. دیوان مغربی حاوی سه هزار بیت در قالب غزل، ترجیع بند و رباعی است که مضمون بیشتر آنها موضوعات عرفانی به ویژه وحدت وجود، اهمیت سلوک، تقرب و حسب حال عرفانی سالک است. علاوه بر دیوان فارسی، اشعاری به زبان عربی و فهلوی آذری این آثار از او بر شمرده شده است: اسرار الفاتحه، رسالهٔ جام جهان‌نمادر شرح آراء ابن عربی، منتخبی از شرح قصیده تائیه ابن فارض، درالفرید فی معرفة التوحید به زبان فارسی در توحید و افعال و صفات حق، نزهة الساسانیه، نصیحت نامه، ارائة الدقایق فی شرح مرآت الحقائق. دیوان فارسی مغربی به همت چندی از همراهان گنجور آماده و در بخش‌های زیر در دسترس قرار گرفته است:
آثار شمس مغربی
شعرهای شمس مغربی
- شمارهٔ ۱۲۸ — یار تا من هستم از خود با خبر نگذاردم
- شمارهٔ ۱۲۲ — از خانقه و صومعه و مدرسه رستیم
- شمارهٔ ۱۲۴ — گه از روی تو مجموعم گه از زلفت پریشانم
- شمارهٔ ۱۲۷ — ما از میان خلق کناری گرفته ایم
- شمارهٔ ۱۲۱ — بر دو عالم پادشاهی میکنم
- شمارهٔ ۱۲۶ — معنی حسن تو در صورت جان میبینم
- شمارهٔ ۱۲۵ — ز چشم مست ساقی من خرابم
- شمارهٔ ۱۲۳ — ما مست و خراب چشم یاریم
- شمارهٔ ۱۲۹ — من که در صورت خوبان همه او میبینم
- شمارهٔ ۱۳۰ — منم که روی ترا بی‌نقاب میبینم
- شمارهٔ ۱۳۳ — صنما هر نفسی در گذرت میبینم
- شمارهٔ ۱۳۲ — دیده وام گشته از تو برویت نگرم
- شمارهٔ ۱۳۵ — دلبری دارم که در فرمان او باشد دلم
- شمارهٔ ۱۳۴ — گه چو چنگم و گاه چو نی بنوازم
- شمارهٔ ۱۳۶ — ای روی تو در حجاب کَونین
- شمارهٔ ۱۳۱ — ما از ازل مقامر و خمار آمدیم
- شمارهٔ ۱۴۰ — ز چشم من توئی در جمال خود نگران
- شمارهٔ ۱۴۳ — گنج های بینهایت یافتم در کنج جان
- شمارهٔ ۱۴۲ — دلی دارم که باشد جای جانان
- شمارهٔ ۱۴۴ — ایدوست بیا بر نظر ما نظری کن
- شمارهٔ ۱۴۱ — کو جذبه که آن بستاند مرا از من
- شمارهٔ ۱۳۷ — ای نهان در ذات پاکت ذات کَون
- شمارهٔ ۱۳۸ — ار رخت پنهان بنور خویشتن
- شمارهٔ ۱۳۹ — خود پرستی پیشه دارد روز و شب