اسیر شهرستانی
زاده ۱۰۲۹ – درگذشته ۱۰۵۹ هجری قمری، اصفهان
زندگی‌نامهٔ اسیر شهرستانی
میرزا جلال‌الدین محمد بن مؤمن اسیر شهرستانی اصفهانی (زاده ۱۰۲۹ ق در اصفهان – درگذشت ۱۰۴۹ ق و به روایتی ۱۰۵۹ ق) از شاعران بزرگ فارسی‌سرای سبک هندی قرن ۱۱ ق. است. میرزا جلال‌الدین، فرزند ارشد میرزا مؤمن از سادات شهرستان - از توابع اصفهان - و از شاعران بزرگ سبک هندی سدهٔ ۱۱ ق. است. ظاهراً در سال ۱۰۲۹ ق در اصفهان زاده شد. دامنهٔ علم و دانش او به درستی دانسته نیست اما از قصایدش که بیشتر در مدح ائمه است، آگاهی او از علوم دینی و مسائل عرفانی و فلسفی تا حدودی آشکار می‌شود. وی معاصر شاه عباس اول، شاه صفی و شاه عباس دوم بود و به «اسیر» تخلص می‌کرد. وی شاگرد فصیحی هروی و داماد شاه عباس دوم بود. اسیر علاوه بر مهارت در سخنوری، نقاد و شعرسنج بود و منزلش محفل ادب و مجمع شاعران و سخنواران. گر چه هیچگاه به هند نرفت اما شعرش خصوصا در هند بیشتر از ایران رواج داشته است. وی به جهت افراط در شراب‌خواری در جوانی درگذشت. در سال مرگ او اختلاف است. ذبیح‌الله صفا به نقل از منابع مورد استفادهٔ خود تاریخ مرگ وی را ۱۰۴۹ ق نوشته و این تاریخ شهرت بیشتر دارد ولی ولی‌قلی‌بیک شاملو در قصص الخاقانی ۱۰۵۹ ق ضبط کرده‌است که درست‌تر به نظر می‌رسد.
آثار اسیر شهرستانی
شعرهای اسیر شهرستانی
- شمارهٔ ۳۶۵ — عاشق آن روز که جا در خم آن دام نداشت
- شمارهٔ ۳۶۲ — آیا دیگر چه مدعا داشت
- شمارهٔ ۳۶۳ — فلک ز کام من سفله کیش عار نداشت
- شمارهٔ ۳۶۶ — در دیار ما زمین مشت غباری هم نداشت
- شمارهٔ ۳۶۷ — در حلقه زلف تو دلی چله نشین داشت
- شمارهٔ ۳۶۴ — رواج ساختگی های روزگار نداشت
- شمارهٔ ۳۶۸ — سبزه ما کی ز برق خرمنی اندیشه داشت
- شمارهٔ ۳۶۱ — خرقه پوشی است خودنمایی نیست
- شمارهٔ ۳۷۵ — شوق روزی که پی چاک گریبان می‌گشت
- شمارهٔ ۳۷۰ — تا کی از شام جدایی ماجرا خواهد گذشت
- شمارهٔ ۳۷۲ — بیگانگی ز شکوه شام و سحر گذشت
- شمارهٔ ۳۷۱ — در دلم سیر کوی یار گذشت
- شمارهٔ ۳۷۴ — گردش چشم تماشا می گشت
- شمارهٔ ۳۶۹ — دلم با سوز پنهانی سری داشت
- شمارهٔ ۳۷۳ — دامن صحرا و کوه از دامن گلچین گذشت
- شمارهٔ ۳۷۶ — حرف شوقت مختصر خواهم نوشت
- شمارهٔ ۳۸۱ — نشینم گوشه ای با خاطر ناشاد هر ساعت
- شمارهٔ ۳۸۴ — گلستانی که هوای دل نومید گرفت
- شمارهٔ ۳۸۲ — قرب شاهان بی صدف کی گوهر شهوار یافت
- شمارهٔ ۳۸۰ — گشته آیینه بیقرار خطت
- شمارهٔ ۳۷۷ — نامه شوق تو را گر مختصر خواهم نوشت
- شمارهٔ ۳۷۸ — فلک برات که بر شهپر هما ننوشت
- شمارهٔ ۳۸۳ — می کشیدی و نگه سیر چمن یاد گرفت
- شمارهٔ ۳۷۹ — دیده ام یک مژه آرام به خوابی ننوشت