اسیر شهرستانی
زاده ۱۰۲۹ – درگذشته ۱۰۵۹ هجری قمری، اصفهان
زندگی‌نامهٔ اسیر شهرستانی
میرزا جلال‌الدین محمد بن مؤمن اسیر شهرستانی اصفهانی (زاده ۱۰۲۹ ق در اصفهان – درگذشت ۱۰۴۹ ق و به روایتی ۱۰۵۹ ق) از شاعران بزرگ فارسی‌سرای سبک هندی قرن ۱۱ ق. است. میرزا جلال‌الدین، فرزند ارشد میرزا مؤمن از سادات شهرستان - از توابع اصفهان - و از شاعران بزرگ سبک هندی سدهٔ ۱۱ ق. است. ظاهراً در سال ۱۰۲۹ ق در اصفهان زاده شد. دامنهٔ علم و دانش او به درستی دانسته نیست اما از قصایدش که بیشتر در مدح ائمه است، آگاهی او از علوم دینی و مسائل عرفانی و فلسفی تا حدودی آشکار می‌شود. وی معاصر شاه عباس اول، شاه صفی و شاه عباس دوم بود و به «اسیر» تخلص می‌کرد. وی شاگرد فصیحی هروی و داماد شاه عباس دوم بود. اسیر علاوه بر مهارت در سخنوری، نقاد و شعرسنج بود و منزلش محفل ادب و مجمع شاعران و سخنواران. گر چه هیچگاه به هند نرفت اما شعرش خصوصا در هند بیشتر از ایران رواج داشته است. وی به جهت افراط در شراب‌خواری در جوانی درگذشت. در سال مرگ او اختلاف است. ذبیح‌الله صفا به نقل از منابع مورد استفادهٔ خود تاریخ مرگ وی را ۱۰۴۹ ق نوشته و این تاریخ شهرت بیشتر دارد ولی ولی‌قلی‌بیک شاملو در قصص الخاقانی ۱۰۵۹ ق ضبط کرده‌است که درست‌تر به نظر می‌رسد.
آثار اسیر شهرستانی
شعرهای اسیر شهرستانی
- شمارهٔ ۳۳۹ — بی غرض چون گردد الفت محرم و بیگانه کیست
- شمارهٔ ۳۴۲ — به فکر خاطر ناشاد ما نیست
- شمارهٔ ۳۳۷ — گلزارها ز اشک جگرتاب چشم کیست
- شمارهٔ ۳۴۱ — رفت از پیر و جوان طاقت و کس پیدا نیست
- شمارهٔ ۳۴۳ — ما را که سر عشرت و پروای طرب نیست
- شمارهٔ ۳۴۰ — گریه بیقرار پیدا نیست
- شمارهٔ ۳۴۴ — از رشک بلبلم دل حسرت نصیب نیست
- شمارهٔ ۳۳۸ — جنون بوی گل افسانه کیست
- شمارهٔ ۳۴۹ — همتم را ترک عالم کمتر از تسخیر نیست
- شمارهٔ ۳۴۸ — جلوه ای از چشم دل مستور نیست
- شمارهٔ ۳۴۵ — گرفتار کمند عشق را صیاد حاجت نیست
- شمارهٔ ۳۵۱ — از راز محبت که گلی جز خطرش نیست
- شمارهٔ ۳۵۲ — گرچه از سامان حیرانی نظر درویش نیست
- شمارهٔ ۳۵۰ — صبرم حریف عربده نیم ناز نیست
- شمارهٔ ۳۴۶ — نام دل بردن به غیر از یاد دلبر هیچ نیست
- شمارهٔ ۳۴۷ — همزبان بزم ما غیر از در و دیوار نیست
- شمارهٔ ۳۵۵ — جز مراد دلت مرادم نیست
- شمارهٔ ۳۶۰ — دیده ناکام را جز تهمت نظاره نیست
- شمارهٔ ۳۵۸ — در تن بیمار لعل روح پرورد تو نیست
- شمارهٔ ۳۵۷ — به دور چشم توام التجا به دوران نیست
- شمارهٔ ۳۵۹ — در سراپای شهید غم پنهان تو نیست
- شمارهٔ ۳۵۶ — کدام صبح که سرمشق انتظارم نیست
- شمارهٔ ۳۵۳ — خجلت الفت کشد هر دل که با ما صاف نیست
- شمارهٔ ۳۵۴ — عشق اگر سوزد بر آتش حسن او را باک نیست