اسیر شهرستانی
زاده ۱۰۲۹ – درگذشته ۱۰۵۹ هجری قمری، اصفهان
زندگی‌نامهٔ اسیر شهرستانی
میرزا جلال‌الدین محمد بن مؤمن اسیر شهرستانی اصفهانی (زاده ۱۰۲۹ ق در اصفهان – درگذشت ۱۰۴۹ ق و به روایتی ۱۰۵۹ ق) از شاعران بزرگ فارسی‌سرای سبک هندی قرن ۱۱ ق. است. میرزا جلال‌الدین، فرزند ارشد میرزا مؤمن از سادات شهرستان - از توابع اصفهان - و از شاعران بزرگ سبک هندی سدهٔ ۱۱ ق. است. ظاهراً در سال ۱۰۲۹ ق در اصفهان زاده شد. دامنهٔ علم و دانش او به درستی دانسته نیست اما از قصایدش که بیشتر در مدح ائمه است، آگاهی او از علوم دینی و مسائل عرفانی و فلسفی تا حدودی آشکار می‌شود. وی معاصر شاه عباس اول، شاه صفی و شاه عباس دوم بود و به «اسیر» تخلص می‌کرد. وی شاگرد فصیحی هروی و داماد شاه عباس دوم بود. اسیر علاوه بر مهارت در سخنوری، نقاد و شعرسنج بود و منزلش محفل ادب و مجمع شاعران و سخنواران. گر چه هیچگاه به هند نرفت اما شعرش خصوصا در هند بیشتر از ایران رواج داشته است. وی به جهت افراط در شراب‌خواری در جوانی درگذشت. در سال مرگ او اختلاف است. ذبیح‌الله صفا به نقل از منابع مورد استفادهٔ خود تاریخ مرگ وی را ۱۰۴۹ ق نوشته و این تاریخ شهرت بیشتر دارد ولی ولی‌قلی‌بیک شاملو در قصص الخاقانی ۱۰۵۹ ق ضبط کرده‌است که درست‌تر به نظر می‌رسد.
آثار اسیر شهرستانی
شعرهای اسیر شهرستانی
- شمارهٔ ۳۱۹ — حسن آتش و دل سمندر اوست
- شمارهٔ ۳۱۳ — گل هر ابر رنگین هوایی است
- شمارهٔ ۳۲۰ — جفا جویی سپند آتش اوست
- شمارهٔ ۳۱۷ — در دامت آن غبار که بر بال و پر نشست
- شمارهٔ ۳۱۸ — شادیم از دلی که شکستن عیار اوست
- شمارهٔ ۳۱۶ — ز بسکه هر طرف از خاطرم غبار نشست
- شمارهٔ ۳۱۴ — ز حرف دوست اگر کار من نرفت از دست
- شمارهٔ ۳۱۵ — هر جا که نقش توبه شکستن شود درست
- شمارهٔ ۳۲۵ — گر دل غبار گشته امید خیال هست
- شمارهٔ ۳۲۷ — هنوزم در دل از غم ریشه ای هست
- شمارهٔ ۳۲۸ — اگر ستم کند امید احترامی هست
- شمارهٔ ۳۲۱ — درد بیدرمان دوای جان بی آرام اوست
- شمارهٔ ۳۲۲ — آنچه دل را می نوازد درد بیدرمان اوست
- شمارهٔ ۳۲۶ — وحدت جهان گرفت و تماشا چنانکه هست
- شمارهٔ ۳۲۴ — بیقراریهای عشق آیینه دار خوی دوست
- شمارهٔ ۳۲۳ — کرده خونم را صف مژگان چراغان زیر پوست
- شمارهٔ ۳۳۳ — آن دل که نام درد نداند سپند کیست
- شمارهٔ ۳۳۵ — نمی داند محبت درهم از کیست
- شمارهٔ ۳۳۱ — دماغ وحشی ما صید بوی الفت کیست
- شمارهٔ ۳۲۹ — با اشک تلخکام اسیران گلاب چیست
- شمارهٔ ۳۳۴ — فیض بیداری مسیح بخت آلود کیست
- شمارهٔ ۳۳۰ — صیقل رسوایی راز نهان پیداست کیست
- شمارهٔ ۳۳۲ — فرزانگی در آتش غفلت سپند کیست
- شمارهٔ ۳۳۶ — بوی چمن ز خانه به دوشان شوق کیست