ظهیر فاریابی
زندگی‌نامهٔ ظهیر فاریابی
ظهیرالدین ابوالفضل طاهر بن محمد فاریابی (۵۵۰ - ۵۹۸ ه.ق) از قصیده‌سرایان بزرگ قرن ششم در فاریاب (در نزدیکی بلخ) زاده شد. مدتی را در نیشابور به سر برد و پس از وفات در مقبرة‌الشعرای تبریز به خاک سپرده شد. وی از شاعران استاد و سخن‌سرایان بلیغ پایان قرن ششم و یکی از بزرگان قصیده و غزل است که در تحول غزل نقش مهمی را ایفا کرده است. سخن ظهیر روان و پر از معانی دقیق و در عین حال فصیح و دارای معانی و الفاظ صریح می باشد. خواننده دیوان او جز در چند مورد معدود کمتر به موارد پیچیده و مبهم بر می خورد. او در عین این که به ردیفهای مشکل روی آورده، سخنی روان دارد و ردیفها مغلوب قدرت بیانش هستند. توانایی ظهیر در مدح بسیار است و در این مورد آفریننده معانی گوناگون و قادر بر مبالغه‌های شگفت‌انگیز و ایراد مضامین بدیع است. او را در تحول غزل واسطه انوری و سعدی میدانند. زبان صاف و روان و هموارش در غزل که زبانی واسطه بین سبک خراسانی و عراقی است راه را برای ظهور سعدی هموار ساخت. در واقع ظهیر فاریابی با قصاید و غزلیات شیوا و روان خود یکی از مؤثرترین شاعران حد واسط سبک خراسانی و سبک عراقی در تحول سبک به شمار می‌آید. اشعار این شاعر بزرگ ایرانی به همت آقای سیاوش جعفری در گنجور در دسترس قرار گرفته است.
آثار ظهیر فاریابی
شعرهای ظهیر فاریابی
- شمارهٔ ۷۸ — ای ظفر موکب تو را بر پی
- شمارهٔ ۸۰ — ای ماه سروقامت و ای سرو ماه روی
- شمارهٔ ۷۴ — زهی چو عقل علم گشته در نکو کاری
- شمارهٔ ۷۶ — دوش آوازه درافکند نسیم سحری
- شمارهٔ ۷۳ — نباشدت نفسی در سر آن کله داری
- شمارهٔ ۷۹ — در این هوس که من افتاده ام به نادانی
- شمارهٔ ۷۵ — هر کجا تازه بخندید گل رخساری
- شمارهٔ ۷۷ — سریر سلطنت اکنون کند سرافرازی
- شمارهٔ ۸۱ — زهی مسخّر حُکمت ز ماه تا ماهی
- شمارهٔ ۵ — ای تو را در وجوه شمع و شکر
- شمارهٔ ۳ — عالی رضی دین تویی آن شمع دل که هست
- شمارهٔ ۱ — خدایگان جهان مالک رقاب امم
- شمارهٔ ۲ — ای خسروی که از رخ دوشیزگان غیب
- شمارهٔ ۶ — ای سینه روزگار پر جوش
- شمارهٔ ۴ — خدایگانا شاگرد رای توست قضا
- شمارهٔ ۷ — ای قبای سپهر آمده تنگ
- شمارهٔ ۸ — حامی ملک سعد دولت و دین
- شمارهٔ ۱۵ — خدایگانا بر بنده بندگیت چنانک
- شمارهٔ ۹ — ای خسروی که رایت جاه و جلال تو
- شمارهٔ ۱۱ — خدایگان صدور زمانه صدرالدّین
- شمارهٔ ۱۳ — شاها عجم چو گشت مسخر به تیغ تو
- شمارهٔ ۱۰ — بدر دین حاکم آفاق مبارک تویی انک
- شمارهٔ ۱۲ — پناه و مقصد اهل هنر صفیّ الدّین
- شمارهٔ ۱۴ — خدایگان جهان شهریار روی زمین