ظهیر فاریابی
زندگی‌نامهٔ ظهیر فاریابی
ظهیرالدین ابوالفضل طاهر بن محمد فاریابی (۵۵۰ - ۵۹۸ ه.ق) از قصیده‌سرایان بزرگ قرن ششم در فاریاب (در نزدیکی بلخ) زاده شد. مدتی را در نیشابور به سر برد و پس از وفات در مقبرة‌الشعرای تبریز به خاک سپرده شد. وی از شاعران استاد و سخن‌سرایان بلیغ پایان قرن ششم و یکی از بزرگان قصیده و غزل است که در تحول غزل نقش مهمی را ایفا کرده است. سخن ظهیر روان و پر از معانی دقیق و در عین حال فصیح و دارای معانی و الفاظ صریح می باشد. خواننده دیوان او جز در چند مورد معدود کمتر به موارد پیچیده و مبهم بر می خورد. او در عین این که به ردیفهای مشکل روی آورده، سخنی روان دارد و ردیفها مغلوب قدرت بیانش هستند. توانایی ظهیر در مدح بسیار است و در این مورد آفریننده معانی گوناگون و قادر بر مبالغه‌های شگفت‌انگیز و ایراد مضامین بدیع است. او را در تحول غزل واسطه انوری و سعدی میدانند. زبان صاف و روان و هموارش در غزل که زبانی واسطه بین سبک خراسانی و عراقی است راه را برای ظهور سعدی هموار ساخت. در واقع ظهیر فاریابی با قصاید و غزلیات شیوا و روان خود یکی از مؤثرترین شاعران حد واسط سبک خراسانی و سبک عراقی در تحول سبک به شمار می‌آید. اشعار این شاعر بزرگ ایرانی به همت آقای سیاوش جعفری در گنجور در دسترس قرار گرفته است.
آثار ظهیر فاریابی
شعرهای ظهیر فاریابی
- شمارهٔ ۶۸ — سر ملوک جهان فخر دین تو آن شاهی
- شمارهٔ ۶۹ — ای مثال تو را زمین و زمان
- شمارهٔ ۶۴ — خدایگان جهان شهریار دریا دل
- شمارهٔ ۷۱ — افتخار جهان جمال الدین
- شمارهٔ ۶۶ — میمون و مبارک است شاها
- شمارهٔ ۶۵ — ای صاحبی که هر که در آفاق سرکش ست
- شمارهٔ ۶۷ — پناه اهل هنر پیشوای روی زمین
- شمارهٔ ۷۰ — ای حکم تو چون قضاءمبرم
- شمارهٔ ۷۸ — شنید بنده که فرمانده جهان می گفت
- شمارهٔ ۷۵ — خداوندا درین مدت که من در خدمتت بودم
- شمارهٔ ۷۳ — ای ترا گشته کرم ذاتی و احسان لازم
- شمارهٔ ۷۴ — شهریارا برای مدحت تو
- شمارهٔ ۷۹ — خسروا!ابر رحمت تو کجاست
- شمارهٔ ۷۶ — اِعرِفِ الفرقَ بَینَ دالٍ و ذالٍ
- شمارهٔ ۷۲ — پناه ملک جهان تاج بخش روی زمین
- شمارهٔ ۷۷ — بزرگوارا من در میان اهل عراق
- شمارهٔ ۸۲ — افتخار زمانه شمس الدین
- شمارهٔ ۸۴ — ای رسیده مواهب تو به من
- شمارهٔ ۸۰ — بزرگوارا سالی زیادت است که من
- شمارهٔ ۸۱ — خدایگانا سالی زیادت است که من
- شمارهٔ ۸۵ — خداوندا تویی کز روی رفعت
- شمارهٔ ۸۳ — تاج بخش جهان سکندر وقت
- شمارهٔ ۸۶ — خدایگانا معلوم رای روشن توست
- شمارهٔ ۸۷ — ای چرخ باد پیشه تواضع کنان چو خاک