ظهیر فاریابی
زندگی‌نامهٔ ظهیر فاریابی
ظهیرالدین ابوالفضل طاهر بن محمد فاریابی (۵۵۰ - ۵۹۸ ه.ق) از قصیده‌سرایان بزرگ قرن ششم در فاریاب (در نزدیکی بلخ) زاده شد. مدتی را در نیشابور به سر برد و پس از وفات در مقبرة‌الشعرای تبریز به خاک سپرده شد. وی از شاعران استاد و سخن‌سرایان بلیغ پایان قرن ششم و یکی از بزرگان قصیده و غزل است که در تحول غزل نقش مهمی را ایفا کرده است. سخن ظهیر روان و پر از معانی دقیق و در عین حال فصیح و دارای معانی و الفاظ صریح می باشد. خواننده دیوان او جز در چند مورد معدود کمتر به موارد پیچیده و مبهم بر می خورد. او در عین این که به ردیفهای مشکل روی آورده، سخنی روان دارد و ردیفها مغلوب قدرت بیانش هستند. توانایی ظهیر در مدح بسیار است و در این مورد آفریننده معانی گوناگون و قادر بر مبالغه‌های شگفت‌انگیز و ایراد مضامین بدیع است. او را در تحول غزل واسطه انوری و سعدی میدانند. زبان صاف و روان و هموارش در غزل که زبانی واسطه بین سبک خراسانی و عراقی است راه را برای ظهور سعدی هموار ساخت. در واقع ظهیر فاریابی با قصاید و غزلیات شیوا و روان خود یکی از مؤثرترین شاعران حد واسط سبک خراسانی و سبک عراقی در تحول سبک به شمار می‌آید. اشعار این شاعر بزرگ ایرانی به همت آقای سیاوش جعفری در گنجور در دسترس قرار گرفته است.
آثار ظهیر فاریابی
شعرهای ظهیر فاریابی
- شمارهٔ ۴۷ — مرا جان و دل نزد آن سرکش است
- شمارهٔ ۴۱ — گر امین را به ولی عهد ملک
- شمارهٔ ۴۴ — ای قضا صولتی که در عالم
- شمارهٔ ۴۲ — ای گشته جهان جان ز مدحت
- شمارهٔ ۴۳ — ای فلک قدری که هر شب رای رو شنت
- شمارهٔ ۴۶ — عماد دولت ودین صدر و پیشوای جهان
- شمارهٔ ۴۰ — ای خداوندی که خاک درگهت را ز اعتقاد
- شمارهٔ ۴۵ — پناه ملت و راعی خلق نصرة دین
- شمارهٔ ۴۹ — به خواب دوش چنان دیدمی که صدر جهان
- شمارهٔ ۵۱ — ای به شش ضرب از جهان در نرد جباری فِره
- شمارهٔ ۵۴ — سر دفتر اکابر دنیا بهاء دین
- شمارهٔ ۵۳ — ای بر سر ساکنان گردون
- شمارهٔ ۴۸ — ایا نموده به صد علم در جهان معجز
- شمارهٔ ۵۰ — مربی فضلای زمانه شمس الدین
- شمارهٔ ۵۵ — ای دیده روزگار ز دیوان جود تو
- شمارهٔ ۵۲ — عمادالدین تو آن تقدیر حکمی
- شمارهٔ ۵۸ — ای خسروی که از تف تیغ تو در نبرد
- شمارهٔ ۶۱ — شاها به قدر همت و رای رفیع خویش
- شمارهٔ ۵۷ — ای طلعت تو دیده جان را به جای نور
- شمارهٔ ۶۰ — پناه ملت و داعی خلق نصرة دین
- شمارهٔ ۶۲ — ایا شهی که ز آثار نعل شبرنگت
- شمارهٔ ۶۳ — صاحب عادل نظام الملک ثانی مجد دین
- شمارهٔ ۵۶ — سر اکابر دولت صفی دولت و دین
- شمارهٔ ۵۹ — ایا شهی که فلک را مهار در بینی