امیرخسرو دهلوی
درگذشته ۷۲۵ هجری قمری، دهلی
زندگی‌نامهٔ امیرخسرو دهلوی
امیرخسرو دهلوی عارف و شاعر بزرگ پارسی‌گوی هند در سال ۶۵۱ هجری قمری در دهلی متولد شد. ( با استناد به این بیت منتسب به او سال تولد وی ۶۵۲ است: آنچه به تاریخ ز هجرت گذشت بود سنه ششصد و هشتاد و هشت سال من امروز اگر بر رسی راست بگویم همه شش بود و سی ). پس از کسب معلومات به شاعری پرداخت و در دربار پادشاهان هند تقرب حاصل کرد. وی از موسیقی نیز بهرمند بوده و از موسیقیدانان مشهور زمان خود به شمار می‌رفته است. وی در نظم و نثر استاد بود و آثار بسیاری از خود باقی گذاشته که ازجملهٔ آنها دیوان قصاید و غزلیات اوست. علاوه بر آن خمسهٔ نظامی گنجوی را نیز استقبال کرده و آن را جواب گفته است. وی سرانجام در سن هفتاد و پنج سالگی در سال ۷۲۵ هجری قمری در دهلی وفات یافت.
آثار امیرخسرو دهلوی
شعرهای امیرخسرو دهلوی
- شمارهٔ ۷۴۲ — دانم، ای دوست که در خانه شرابت باشد
- شمارهٔ ۷۴۰ — باز عشق آمد و دیوانگیم پیش آمد
- شمارهٔ ۷۴۳ — بر من، ار دولت وصل تو مقرر می‌شد
- شمارهٔ ۷۴۶ — هرکسی روز وداع از پی محمل می‌شد
- شمارهٔ ۷۴۴ — ترک عاشق کش من، ترک جفا خوش باشد
- شمارهٔ ۷۴۱ — گر مرا هیچ مرادی پس ازین پیش آمد
- شمارهٔ ۷۴۷ — هر کرا داعیه درد طلب پیدا شد
- شمارهٔ ۷۴۵ — بس که خون جگر از راه نظر بیرون شد
- شمارهٔ ۷۴۸ — گر خم طره ز روی تو جدا خواهد شد
- شمارهٔ ۷۵۱ — هر کسی گاه جوانی تگ و پویی دارد
- شمارهٔ ۷۵۰ — تو مپندار که دوران همه یکسان گذرد
- شمارهٔ ۷۵۲ — چشم گردنده او با همه کس می گردد
- شمارهٔ ۷۵۵ — سرو در باغ اگر همچو تو موزون خیزد
- شمارهٔ ۷۵۳ — ای که از خاک درت دیده منور گردد
- شمارهٔ ۷۵۴ — هر کسی سبزه و صحرا و گلستان خواهد
- شمارهٔ ۷۴۹ — چشم من خنده شیرین تو گریان دارد
- شمارهٔ ۷۶۰ — به سر من اگر آن طرفه پسر باز آید
- شمارهٔ ۷۵۹ — اگر آن شاه دمی پیش گدا بنشیند
- شمارهٔ ۷۶۲ — شب مرا در جگر سوخته مهمانی بود
- شمارهٔ ۷۶۱ — نه به بالای خوشت سرو خرامان روید
- شمارهٔ ۷۶۳ — وقتی آن کافر بی رحم از آن من بود
- شمارهٔ ۷۵۸ — نشدش دل که دمی پهلوی ما بنشیند
- شمارهٔ ۷۵۷ — من به یار خود و اغیار به خود می‌پیچد
- شمارهٔ ۷۵۶ — زلف تو زان گره سخت که بر جانم زد