امیرخسرو دهلوی
درگذشته ۷۲۵ هجری قمری، دهلی
زندگی‌نامهٔ امیرخسرو دهلوی
امیرخسرو دهلوی عارف و شاعر بزرگ پارسی‌گوی هند در سال ۶۵۱ هجری قمری در دهلی متولد شد. ( با استناد به این بیت منتسب به او سال تولد وی ۶۵۲ است: آنچه به تاریخ ز هجرت گذشت بود سنه ششصد و هشتاد و هشت سال من امروز اگر بر رسی راست بگویم همه شش بود و سی ). پس از کسب معلومات به شاعری پرداخت و در دربار پادشاهان هند تقرب حاصل کرد. وی از موسیقی نیز بهرمند بوده و از موسیقیدانان مشهور زمان خود به شمار می‌رفته است. وی در نظم و نثر استاد بود و آثار بسیاری از خود باقی گذاشته که ازجملهٔ آنها دیوان قصاید و غزلیات اوست. علاوه بر آن خمسهٔ نظامی گنجوی را نیز استقبال کرده و آن را جواب گفته است. وی سرانجام در سن هفتاد و پنج سالگی در سال ۷۲۵ هجری قمری در دهلی وفات یافت.
آثار امیرخسرو دهلوی
شعرهای امیرخسرو دهلوی
- شمارهٔ ۱۶۵۷ — زینسان که ناوک می زند چشم شکارانداز او
- شمارهٔ ۱۶۵۳ — ای رهزن عشاق، چه عیار کسی تو
- شمارهٔ ۱۶۵۲ — از دوری خود، جانا، حال دل من بشنو
- شمارهٔ ۱۶۵۴ — خلقی همه در شهر و مرا جا به دگر سو
- شمارهٔ ۱۶۵۵ — ای سبزه دمانید به گرد قمر از مو
- شمارهٔ ۱۶۵۹ — ترکی ست بدخو آنکه من دارم سر و سودای او
- شمارهٔ ۱۶۵۸ — آن شکل جولانش نگر، وان خلق در دنبال او
- شمارهٔ ۱۶۵۶ — من اینجا و دل گمره در آن کو
- شمارهٔ ۱۶۶۱ — ای زندگانی بخش من لعل شکر گفتار تو
- شمارهٔ ۱۶۶۵ — نیست گشاده چشم من جز به خیال روی تو
- شمارهٔ ۱۶۶۷ — مست می گردی ز خانه، بیش نافرمان مشو
- شمارهٔ ۱۶۶۲ — گر چه که هست خون دل باده خوشگوار تو
- شمارهٔ ۱۶۶۶ — روی یار از سبزه تر بوستانی یافت نو
- شمارهٔ ۱۶۶۳ — تا به زمانه شد خبر از مه با کمال تو
- شمارهٔ ۱۶۶۰ — خیزد چو از خواب آن پسر تا کس نشوید روی او
- شمارهٔ ۱۶۶۴ — باز به خون خلق شد چشم جفانمای تو
- شمارهٔ ۱۶۷۱ — پرده صبرم درید غمزه دلدوز تو
- شمارهٔ ۱۶۷۵ — خون گریم ار چه از ستم بیکران تو
- شمارهٔ ۱۶۶۹ — از من، ای ساده پسر، دور مشو
- شمارهٔ ۱۶۷۳ — نوبت خوبی زدند در شب گیسوی تو
- شمارهٔ ۱۶۷۴ — عاشق و دیوانه ام، سلسله یار کو
- شمارهٔ ۱۶۷۰ — پر زخم است و شکست زلف گرانبار تو
- شمارهٔ ۱۶۶۸ — مردم چشم مرا برد آب و گر آیی درو
- شمارهٔ ۱۶۷۲ — گر نه کمند بلاست بر دل عشاق تو