امیرخسرو دهلوی
درگذشته ۷۲۵ هجری قمری، دهلی
زندگی‌نامهٔ امیرخسرو دهلوی
امیرخسرو دهلوی عارف و شاعر بزرگ پارسی‌گوی هند در سال ۶۵۱ هجری قمری در دهلی متولد شد. ( با استناد به این بیت منتسب به او سال تولد وی ۶۵۲ است: آنچه به تاریخ ز هجرت گذشت بود سنه ششصد و هشتاد و هشت سال من امروز اگر بر رسی راست بگویم همه شش بود و سی ). پس از کسب معلومات به شاعری پرداخت و در دربار پادشاهان هند تقرب حاصل کرد. وی از موسیقی نیز بهرمند بوده و از موسیقیدانان مشهور زمان خود به شمار می‌رفته است. وی در نظم و نثر استاد بود و آثار بسیاری از خود باقی گذاشته که ازجملهٔ آنها دیوان قصاید و غزلیات اوست. علاوه بر آن خمسهٔ نظامی گنجوی را نیز استقبال کرده و آن را جواب گفته است. وی سرانجام در سن هفتاد و پنج سالگی در سال ۷۲۵ هجری قمری در دهلی وفات یافت.
آثار امیرخسرو دهلوی
شعرهای امیرخسرو دهلوی
- شمارهٔ ۱۶۳۰ — ای جهانی کشته، جان چند کس خواهی شدن؟
- شمارهٔ ۱۶۳۴ — ای غمت خوش تر ز شادی کسان
- شمارهٔ ۱۶۳۵ — یک شب، ای ماه جهان افروز من
- شمارهٔ ۱۶۳۱ — بنشین نفسی کز همه لطف تو بس است این
- شمارهٔ ۱۶۲۹ — آه ازین تنگ قبایان شده تنگم دامان
- شمارهٔ ۱۶۳۲ — ای آشنا، درین چه بی بن نظاره کن
- شمارهٔ ۱۶۳۳ — چون همی دانی که تن چون جان نهان خواهد شدن
- شمارهٔ ۱۶۲۸ — چشم است، یارب، آنچنان یا خود بلای جان من
- شمارهٔ ۱۶۴۰ — در سرم باز هوایی ست که گفتن نتوان
- شمارهٔ ۱۶۳۸ — چون بستدی دل من، پرسشم کن به ازین
- شمارهٔ ۱۶۴۱ — امروز به نظاره آن سرو خرامان
- شمارهٔ ۱۶۳۹ — آخر بگو، ای نازنین، ناز تو تا کی همچنین؟
- شمارهٔ ۱۶۴۲ — ز سر کرشمه یک ره نظری به روی من کن
- شمارهٔ ۱۶۳۷ — گر هوس بردم به رویت چشم خود بر دوختن
- شمارهٔ ۱۶۴۳ — منم و خیال بازی شب و روز با جانان
- شمارهٔ ۱۶۳۶ — از آن خویش کنم من که جان دهم بستان
- شمارهٔ ۱۶۴۴ — دلم را کرد صد پاره به سینه خار خار تو
- شمارهٔ ۱۶۴۶ — مه شبگرد من امشب چو مه می گشت و من با او
- شمارهٔ ۱۶۴۵ — دلم آشفته شد، جانا، به بالای بلای تو
- شمارهٔ ۱۶۴۹ — بیچاره دلم خون شد در پیش خیال تو
- شمارهٔ ۱۶۴۸ — بدینسان کز غمت بر خاک دارم هر زمان پهلو
- شمارهٔ ۱۶۴۷ — دو رخ بنمای و بازار کواکب بشکن از هر دو
- شمارهٔ ۱۶۵۰ — ای جان من آویزان از بند قبای تو
- شمارهٔ ۱۶۵۱ — آن کیست که می آید صد لشکر دل با او