امیرخسرو دهلوی
درگذشته ۷۲۵ هجری قمری، دهلی
زندگی‌نامهٔ امیرخسرو دهلوی
امیرخسرو دهلوی عارف و شاعر بزرگ پارسی‌گوی هند در سال ۶۵۱ هجری قمری در دهلی متولد شد. ( با استناد به این بیت منتسب به او سال تولد وی ۶۵۲ است: آنچه به تاریخ ز هجرت گذشت بود سنه ششصد و هشتاد و هشت سال من امروز اگر بر رسی راست بگویم همه شش بود و سی ). پس از کسب معلومات به شاعری پرداخت و در دربار پادشاهان هند تقرب حاصل کرد. وی از موسیقی نیز بهرمند بوده و از موسیقیدانان مشهور زمان خود به شمار می‌رفته است. وی در نظم و نثر استاد بود و آثار بسیاری از خود باقی گذاشته که ازجملهٔ آنها دیوان قصاید و غزلیات اوست. علاوه بر آن خمسهٔ نظامی گنجوی را نیز استقبال کرده و آن را جواب گفته است. وی سرانجام در سن هفتاد و پنج سالگی در سال ۷۲۵ هجری قمری در دهلی وفات یافت.
آثار امیرخسرو دهلوی
شعرهای امیرخسرو دهلوی
- شمارهٔ ۱۷۲۶ — گر کنی گشت چمن با شوخ و با شنگی دو سه
- شمارهٔ ۱۷۲۸ — مه من خراب گشتم ز رخت به یک نظاره
- شمارهٔ ۱۷۲۵ — دوش در آمد از درم تازه چو باد صبحگه
- شمارهٔ ۱۷۲۹ — نوبهار است و چمن جلوه جوزا کرده
- شمارهٔ ۱۷۲۷ — همه شب رود رهی رو به ره صبا نشسته
- شمارهٔ ۱۷۳۰ — ای به خشم از بر من رفته و تنها مانده
- شمارهٔ ۱۷۳۱ — منم امروز ز روی چو تو یاری مانده
- شمارهٔ ۱۷۲۴ — ای غمزه خون ریز تو خونم به افسون ریخته
- شمارهٔ ۱۷۳۶ — جان من بر دست بیدادم مده
- شمارهٔ ۱۷۳۳ — هر شب از سودای آن زلف سیاه
- شمارهٔ ۱۷۳۴ — ای جفایت بر من مسکین همه
- شمارهٔ ۱۷۳۷ — باغ بین فصل بهاری ساخته
- شمارهٔ ۱۷۳۵ — ای ترا جور و جفا آیین همه
- شمارهٔ ۱۷۳۹ — خسروا گر عاشقی جام بلا پیش نه
- شمارهٔ ۱۷۳۸ — ای جهان چشم سیاهت بسته
- شمارهٔ ۱۷۳۲ — ای صبا، از زلف او بندی بخواه
- شمارهٔ ۱۷۴۲ — مهر تو در دل من مانند جان نشسته
- شمارهٔ ۱۷۴۰ — از لب او، ای خیال، نقل لب ما مده
- شمارهٔ ۱۷۴۵ — روزی به لاغ گفتم کت نسبتی ست با مه
- شمارهٔ ۱۷۴۱ — ای از گل تو ما را در دیده خار مانده
- شمارهٔ ۱۷۴۶ — شمع فلک برآید با آتشین زبانه
- شمارهٔ ۱۷۴۷ — من بهر تو به دیده و دل خانه ساخته
- شمارهٔ ۱۷۴۳ — ماییم و مجلس می خوبی سه چار ساده
- شمارهٔ ۱۷۴۴ — از بس که ریخت چشمم بهر تو خون تیره