امیرخسرو دهلوی
درگذشته ۷۲۵ هجری قمری، دهلی
زندگی‌نامهٔ امیرخسرو دهلوی
امیرخسرو دهلوی عارف و شاعر بزرگ پارسی‌گوی هند در سال ۶۵۱ هجری قمری در دهلی متولد شد. ( با استناد به این بیت منتسب به او سال تولد وی ۶۵۲ است: آنچه به تاریخ ز هجرت گذشت بود سنه ششصد و هشتاد و هشت سال من امروز اگر بر رسی راست بگویم همه شش بود و سی ). پس از کسب معلومات به شاعری پرداخت و در دربار پادشاهان هند تقرب حاصل کرد. وی از موسیقی نیز بهرمند بوده و از موسیقیدانان مشهور زمان خود به شمار می‌رفته است. وی در نظم و نثر استاد بود و آثار بسیاری از خود باقی گذاشته که ازجملهٔ آنها دیوان قصاید و غزلیات اوست. علاوه بر آن خمسهٔ نظامی گنجوی را نیز استقبال کرده و آن را جواب گفته است. وی سرانجام در سن هفتاد و پنج سالگی در سال ۷۲۵ هجری قمری در دهلی وفات یافت.
آثار امیرخسرو دهلوی
شعرهای امیرخسرو دهلوی
- بخش ۵ — دلم چون به گوهر کشی خاص گشت
- بخش ۴ - آغاز اسکندر نامه — جهان پادشاها خدایی تراست
- بخش ۳ — بدو گفت کاری ز رای بلند
- بخش ۲ - پایان سرودن مثنوی‌های خمسه — شکر حق را که از خزاین غیب
- بخش ۱ - آغاز کتاب و منتخب یکی از داستان‌های هشت بهشت — ای گشایندهٔ خزاین جود
- شمارهٔ ۳ — مرا دردیست اندر دل که درمان نیستش یارا
- شمارهٔ ۲ — صد هزاران آفرین جان آفرین پاک را
- شمارهٔ ۱ — ابر می‌بارد و من می‌شوم از یار جدا
- شمارهٔ ۱۰ — گل من سبزه زاری کرد پیدا
- شمارهٔ ۸ — چنانی در نظر نظارگان را
- شمارهٔ ۶ — بیم است که سودایت دیوانه کند ما را
- شمارهٔ ۱۱ — چو بگشایی لب شکر شکن را
- شمارهٔ ۴ — گه از می تلخ می‌کن آن دو لعل شکرافشان را
- شمارهٔ ۷ — آن طره به روی مه بنهاد سر خود را
- شمارهٔ ۹ — صبا نو کرد باغ و بوستان را
- شمارهٔ ۵ — زمانه شکل دیگر گشت و رفت آن مهربانی‌ها
- شمارهٔ ۱۵ — جانم از آرام رفت، آرام جان من کجا
- شمارهٔ ۱۶ — بشکفت گل‌ها در چمن، ای گلسِتان من بیا
- شمارهٔ ۱۹ — گر چه از ما واگسستی صحبت دیرینه را
- شمارهٔ ۱۳ — زهی وصف لبت ذکر زبان‌ها
- شمارهٔ ۱۷ — وقت گل است نوش کن باده چون گلاب را
- شمارهٔ ۱۸ — شکل دل بردن که تو داری نباشد دلبری را
- شمارهٔ ۱۴ — بهر شکار آمد برون کژ کرده ابرو ناز را
- شمارهٔ ۱۲ — درآمد در دل آن سلطان دل‌ها