امیرخسرو دهلوی
درگذشته ۷۲۵ هجری قمری، دهلی
زندگی‌نامهٔ امیرخسرو دهلوی
امیرخسرو دهلوی عارف و شاعر بزرگ پارسی‌گوی هند در سال ۶۵۱ هجری قمری در دهلی متولد شد. ( با استناد به این بیت منتسب به او سال تولد وی ۶۵۲ است: آنچه به تاریخ ز هجرت گذشت بود سنه ششصد و هشتاد و هشت سال من امروز اگر بر رسی راست بگویم همه شش بود و سی ). پس از کسب معلومات به شاعری پرداخت و در دربار پادشاهان هند تقرب حاصل کرد. وی از موسیقی نیز بهرمند بوده و از موسیقیدانان مشهور زمان خود به شمار می‌رفته است. وی در نظم و نثر استاد بود و آثار بسیاری از خود باقی گذاشته که ازجملهٔ آنها دیوان قصاید و غزلیات اوست. علاوه بر آن خمسهٔ نظامی گنجوی را نیز استقبال کرده و آن را جواب گفته است. وی سرانجام در سن هفتاد و پنج سالگی در سال ۷۲۵ هجری قمری در دهلی وفات یافت.
آثار امیرخسرو دهلوی
شعرهای امیرخسرو دهلوی
- شمارهٔ ۷۰ — چو در چمن روی از خنده لب مبند آنجا
- شمارهٔ ۷۱ — جانا، به پرسش یاد کن روزی من گم بوده را
- شمارهٔ ۶۹ — بسی شب با مهی بودم کجا شد آن همه شب‌ها
- شمارهٔ ۷۲ — چو خواهی برد روزی عاقبت این جان مفتون را
- شمارهٔ ۷۳ — چه اقبال است این یا رب که دولت داده رو ما را
- شمارهٔ ۷۴ — دیوانه می کنی دل و جانِ خراب را
- شمارهٔ ۷۵ — دلم در عاشقی آواره شد آواره‌تر بادا
- شمارهٔ ۶۸ — پرده عاشقان درد پرده کند چو روی را
- شمارهٔ ۸۳ — گیرم که می نیرزم من بنده همدمی را
- شمارهٔ ۷۷ — رَخت صبوری تمام، سوخته شد سینه را
- شمارهٔ ۸۰ — عشق از پی جان گرفت ما را
- شمارهٔ ۸۱ — گر چه بر بود عقل و دین مرا
- شمارهٔ ۸۲ — سری دارم که سامان نیست او را
- شمارهٔ ۷۶ — رفت آنکه چشم راحت خوش می‌غنود ما را
- شمارهٔ ۷۹ — شبم خیال تو بس، با قمر چه کار مرا
- شمارهٔ ۷۸ — رسید باد صبا تازه کرد جان مرا
- شمارهٔ ۸۷ — نازکیی که دیده ام آن رخ همچو لاله را
- شمارهٔ ۸۸ — یا رب، که داد آینه آن بت پرست را
- شمارهٔ ۸۵ — من به هوس همی خورم ناوک سینه دوز را
- شمارهٔ ۹۰ — دیوانه کرد زلف تو در یک نظر مرا
- شمارهٔ ۸۶ — من و پیچاک زلف آن بت و بیداری شب‌ها
- شمارهٔ ۸۹ — وقتی اندر سر کویی گذری بود مرا
- شمارهٔ ۹۱ — که ره نمود ندانم قبای تنگ ترا
- شمارهٔ ۸۴ — گذشت آرزو از حد به پای بوس تو ما را