صفی علیشاه
زاده ۱۲۵۱ – درگذشته ۱۳۱۶ هجری قمری، اصفهان
زندگی‌نامهٔ صفی علیشاه
میرزا حسن اصفهانی متخلص به «صفی» و ملقب به صفی‌علی‌شاه (زادهٔ ۱۲۵۱ قمری در اصفهان، درگذشتهٔ ۱۳۱۶ قمری در تهران)، قطب دروایش نعمت‌اللهی و از شاعران بزرگ صوفی مشرب سده‌های اخیر است. او مردى ادیب و شاعر و در نظم انواع شعر توانا بود. پدرش بازرگان بود. وی در کودکى به همراه پدر به یزد رفت و تا سن بیست سالگى در آن شهر زیست. میرزا حسن پس از آموختن مقدمات علوم به شیراز، کرمان، مشهد و سپس به هند و حجاز مسافرت‌هایی کرد، و بالاخره به تهران آمد. در تهران یکی از مریدان وی قطعه زمینی در محلهٔ شاه آباد به او هدیه کرد و او در آنجا خانقاهی وسیع بنا نهاد که پس از مرگ در همانجا به خاک سپرده شد. هم‌اکنون خیابان مجاور خانقاه و آرامگاه وی در تهران به خیابان صفی‌عیشاه معروف است. وی صاحب آثار متعددی به نظم و نثر است که از آن جمله می‌توان به تفسیر منظوم قرآن در سی و دو هزار بیت و زبدة‌الاسرار مشتمل بر بیان اسرار شهادت امام حسین علیه‌السلام و یارانش و تطبیق آن با منازل سیر و سلوک اشاره نمود.
آثار صفی علیشاه
شعرهای صفی علیشاه
- بخش ۳۱۳ - عین‌الاله و عین العالم — ز عین العالم و عین الالهت
- بخش ۳۱۵ - العید — خود آن عودی که بر قلبت پدید است
- بخش ۳۱۴ - عین‌الحیوه — بود عین الحیوتت باطن حی
- بخش ۳۱۹ - الغوث — دگر غوث ار برآنت احتیاج است
- بخش ۳۱۶ - باب الغین الغراب — غراب از جسم کلی شد کنایت
- بخش ۳۲۰ - غیب الهویه و غیب المطلق — دهد غیب الهویه در تمکن
- بخش ۳۱۸ - الغنا — غنا مالکیست بی‌آسیب و مالی
- بخش ۳۱۷ - الغشاوه — غشاوه پرده‌ئی باشد که حایل
- بخش ۳۲۴ - الفتوح — فتوح اندر لغت باشد گشایش
- بخش ۳۲۵ - الفتح القریب — مقام قلب باز ار درگشاید
- بخش ۳۲۶ - الفتح المبین — گرت فتح مبین باشد مبین
- بخش ۳۲۱ - غیب‌المصون و غیب‌المکنون — دگر غیب‌المصون و غیب مکنون
- بخش ۳۲۷ - الفتح المطلق — ز فتح مطلب ار پاکیزه روحی
- بخش ۳۲۸ - الفتره — بود فترت خمود آن حرارت
- بخش ۳۲۲ - الغین — دگر ز الفاظ اهل فقر غین است
- بخش ۳۲۳ - باب‌الفاء الفتق — بود فتق آن بنزد اهل تحقیق
- بخش ۳۳۲ - فرق‌الجمع — بفرق الجمع گرداری تدبر
- بخش ۳۳۰ - الفرق الثانی — دگر بشنو بیان از فرق ثانی
- بخش ۳۲۹ - الفرق الاول — یکی از فرق اول گویمت راست
- بخش ۳۳۴ - الفرق بین المتخلق و المتحقق — ز فرق بین تحقیق و تخلق
- بخش ۳۳۳ - فرق الوصف — ز فرق الوصف بحرم کرده جوشی
- بخش ۳۳۶ - الفطور — بطور آمد اگر دانی مواقع
- بخش ۳۳۱ - الفرقان — نشان از علم تفصیل است فرقان
- بخش ۳۳۵ - الفرق بین‌الکمال و النقص و الشرف و الخسه — بسی فرق است بین چار رتبت