اسیر شهرستانی
زاده ۱۰۲۹ – درگذشته ۱۰۵۹ هجری قمری، اصفهان
زندگی‌نامهٔ اسیر شهرستانی
میرزا جلال‌الدین محمد بن مؤمن اسیر شهرستانی اصفهانی (زاده ۱۰۲۹ ق در اصفهان – درگذشت ۱۰۴۹ ق و به روایتی ۱۰۵۹ ق) از شاعران بزرگ فارسی‌سرای سبک هندی قرن ۱۱ ق. است. میرزا جلال‌الدین، فرزند ارشد میرزا مؤمن از سادات شهرستان - از توابع اصفهان - و از شاعران بزرگ سبک هندی سدهٔ ۱۱ ق. است. ظاهراً در سال ۱۰۲۹ ق در اصفهان زاده شد. دامنهٔ علم و دانش او به درستی دانسته نیست اما از قصایدش که بیشتر در مدح ائمه است، آگاهی او از علوم دینی و مسائل عرفانی و فلسفی تا حدودی آشکار می‌شود. وی معاصر شاه عباس اول، شاه صفی و شاه عباس دوم بود و به «اسیر» تخلص می‌کرد. وی شاگرد فصیحی هروی و داماد شاه عباس دوم بود. اسیر علاوه بر مهارت در سخنوری، نقاد و شعرسنج بود و منزلش محفل ادب و مجمع شاعران و سخنواران. گر چه هیچگاه به هند نرفت اما شعرش خصوصا در هند بیشتر از ایران رواج داشته است. وی به جهت افراط در شراب‌خواری در جوانی درگذشت. در سال مرگ او اختلاف است. ذبیح‌الله صفا به نقل از منابع مورد استفادهٔ خود تاریخ مرگ وی را ۱۰۴۹ ق نوشته و این تاریخ شهرت بیشتر دارد ولی ولی‌قلی‌بیک شاملو در قصص الخاقانی ۱۰۵۹ ق ضبط کرده‌است که درست‌تر به نظر می‌رسد.
آثار اسیر شهرستانی
شعرهای اسیر شهرستانی
- شمارهٔ ۶۴۹ — جام بر کف خاطر اندوهگین دارد بهار
- شمارهٔ ۶۵۳ — شبنم باغ وفا از خار دندان سخت تر
- شمارهٔ ۶۵۱ — دیوانه خطت دل ویرانه بهار
- شمارهٔ ۶۵۵ — دلم خون شد دل بیداد خوشتر
- شمارهٔ ۶۵۲ — پیداست عکس چهره گل در هوای ابر
- شمارهٔ ۶۵۶ — ساقی تبسم مژه کام بیشتر
- شمارهٔ ۶۵۰ — ساغری دارد به کف هر قطره باران بهار
- شمارهٔ ۶۵۴ — حسنش از گلزارها گلزارتر
- شمارهٔ ۶۶۰ — انداز لطفش از گل و گلزار تازه تر
- شمارهٔ ۶۶۲ — حیا پرورد نازی از دل اندوهگین مگذر
- شمارهٔ ۶۶۳ — خط آزادی پریشان می نماید در نظر
- شمارهٔ ۶۵۹ — شهید راز پنهان را سرافرازی نهان بهتر
- شمارهٔ ۶۶۴ — مستم و آن چشم شهلا در نظر
- شمارهٔ ۶۶۱ — خنده از گل جلوه از سرو خرامان تازه تر
- شمارهٔ ۶۵۸ — بیتابم ز حوصله صاحب کمال تر
- شمارهٔ ۶۵۷ — سینه صافی با عداوت خویشتر
- شمارهٔ ۶۶۶ — زنجیر شوق ما شده روز و شب دگر
- شمارهٔ ۶۶۸ — ای از غم تو هر رگ ما ریشه دگر
- شمارهٔ ۶۶۹ — هر گردش چشم تو پریخانه دیگر
- شمارهٔ ۶۷۱ — به نام گریه من فال می‌زند زنجیر
- شمارهٔ ۶۷۲ — نگنجد در سرم سودای زنجیر
- شمارهٔ ۶۶۷ — دیده ام از گرد گلگون تو جولان دگر
- شمارهٔ ۶۷۰ — آشوب در قلمرو ترکش ندید تیر
- شمارهٔ ۶۶۵ — داردم شوق تو بیتاب سفر