اسیر شهرستانی
زاده ۱۰۲۹ – درگذشته ۱۰۵۹ هجری قمری، اصفهان
زندگی‌نامهٔ اسیر شهرستانی
میرزا جلال‌الدین محمد بن مؤمن اسیر شهرستانی اصفهانی (زاده ۱۰۲۹ ق در اصفهان – درگذشت ۱۰۴۹ ق و به روایتی ۱۰۵۹ ق) از شاعران بزرگ فارسی‌سرای سبک هندی قرن ۱۱ ق. است. میرزا جلال‌الدین، فرزند ارشد میرزا مؤمن از سادات شهرستان - از توابع اصفهان - و از شاعران بزرگ سبک هندی سدهٔ ۱۱ ق. است. ظاهراً در سال ۱۰۲۹ ق در اصفهان زاده شد. دامنهٔ علم و دانش او به درستی دانسته نیست اما از قصایدش که بیشتر در مدح ائمه است، آگاهی او از علوم دینی و مسائل عرفانی و فلسفی تا حدودی آشکار می‌شود. وی معاصر شاه عباس اول، شاه صفی و شاه عباس دوم بود و به «اسیر» تخلص می‌کرد. وی شاگرد فصیحی هروی و داماد شاه عباس دوم بود. اسیر علاوه بر مهارت در سخنوری، نقاد و شعرسنج بود و منزلش محفل ادب و مجمع شاعران و سخنواران. گر چه هیچگاه به هند نرفت اما شعرش خصوصا در هند بیشتر از ایران رواج داشته است. وی به جهت افراط در شراب‌خواری در جوانی درگذشت. در سال مرگ او اختلاف است. ذبیح‌الله صفا به نقل از منابع مورد استفادهٔ خود تاریخ مرگ وی را ۱۰۴۹ ق نوشته و این تاریخ شهرت بیشتر دارد ولی ولی‌قلی‌بیک شاملو در قصص الخاقانی ۱۰۵۹ ق ضبط کرده‌است که درست‌تر به نظر می‌رسد.
آثار اسیر شهرستانی
شعرهای اسیر شهرستانی
- شمارهٔ ۶۲۶ — مست است و عرض آتش رخسار می دهد
- شمارهٔ ۶۳۰ — گر نگه نکهت گلزار حیا می باید
- شمارهٔ ۶۳۱ — نگهبان چراغ راز دل خاموش می باید
- شمارهٔ ۶۲۸ — عاشق از شوق نگاه واپسین جان می دهد
- شمارهٔ ۶۲۹ — اجر جفا و مزد وفا را که می دهد
- شمارهٔ ۶۳۲ — از آتش ما گر نفسی دود برآید
- شمارهٔ ۶۲۷ — هر که بیند لذت بیتابیم سر می دهد
- شمارهٔ ۶۲۵ — بیدلی صبر نیندوخته ای می خواهد
- شمارهٔ ۶۳۷ — دلم زیاد نگاهت به شور می‌آید
- شمارهٔ ۶۴۰ — آسودگی خاطر ناشاد مپرسید
- شمارهٔ ۶۳۵ — از چمن بی نقاب می آید
- شمارهٔ ۶۳۳ — هر دل که ز بیداد تو نومید برآید
- شمارهٔ ۶۳۶ — غباری از طواف کعبه مقصود می آید
- شمارهٔ ۶۳۸ — یاد چشمت چو پی غارت جان می‌آید
- شمارهٔ ۶۳۹ — کجا از آتش می گرمی خوی تو می آید
- شمارهٔ ۶۳۴ — یاد چشمت چو به سیر دل ما می آید
- شمارهٔ ۶۴۲ — بوالهوس لاف محبت زد و آزار کشید
- شمارهٔ ۶۴۴ — چقدرها ز رهت نشو و نما می روید
- شمارهٔ ۶۴۵ — دل چو خون شد ناز اشک پرده در نتوان کشید
- شمارهٔ ۶۴۷ — زاهد در این بهار به ما توبه واگذار
- شمارهٔ ۶۴۸ — زنده دردم به درمانم چه کار
- شمارهٔ ۶۴۱ — بیستون روزی به یاد خاطر شادم رسید
- شمارهٔ ۶۴۶ — ندیدنی است بساط جهان قدم بردار
- شمارهٔ ۶۴۳ — حیرانی ما باغ و بهار است ببینید