اسیر شهرستانی
زاده ۱۰۲۹ – درگذشته ۱۰۵۹ هجری قمری، اصفهان
زندگی‌نامهٔ اسیر شهرستانی
میرزا جلال‌الدین محمد بن مؤمن اسیر شهرستانی اصفهانی (زاده ۱۰۲۹ ق در اصفهان – درگذشت ۱۰۴۹ ق و به روایتی ۱۰۵۹ ق) از شاعران بزرگ فارسی‌سرای سبک هندی قرن ۱۱ ق. است. میرزا جلال‌الدین، فرزند ارشد میرزا مؤمن از سادات شهرستان - از توابع اصفهان - و از شاعران بزرگ سبک هندی سدهٔ ۱۱ ق. است. ظاهراً در سال ۱۰۲۹ ق در اصفهان زاده شد. دامنهٔ علم و دانش او به درستی دانسته نیست اما از قصایدش که بیشتر در مدح ائمه است، آگاهی او از علوم دینی و مسائل عرفانی و فلسفی تا حدودی آشکار می‌شود. وی معاصر شاه عباس اول، شاه صفی و شاه عباس دوم بود و به «اسیر» تخلص می‌کرد. وی شاگرد فصیحی هروی و داماد شاه عباس دوم بود. اسیر علاوه بر مهارت در سخنوری، نقاد و شعرسنج بود و منزلش محفل ادب و مجمع شاعران و سخنواران. گر چه هیچگاه به هند نرفت اما شعرش خصوصا در هند بیشتر از ایران رواج داشته است. وی به جهت افراط در شراب‌خواری در جوانی درگذشت. در سال مرگ او اختلاف است. ذبیح‌الله صفا به نقل از منابع مورد استفادهٔ خود تاریخ مرگ وی را ۱۰۴۹ ق نوشته و این تاریخ شهرت بیشتر دارد ولی ولی‌قلی‌بیک شاملو در قصص الخاقانی ۱۰۵۹ ق ضبط کرده‌است که درست‌تر به نظر می‌رسد.
آثار اسیر شهرستانی
شعرهای اسیر شهرستانی
- شمارهٔ ۷۰۲ — پرکاری معشوق نهان است در این باغ
- شمارهٔ ۶۹۹ — نسخه دارد لعلش از چشم حیاپرداز خویش
- شمارهٔ ۷۰۳ — اشک گلگونم به راه وعده می کارد چراغ
- شمارهٔ ۶۹۷ — بیکسیم ساخت خریدار خویش
- شمارهٔ ۷۰۰ — اشک بلبل نمک چش خویش
- شمارهٔ ۶۹۸ — جایی که گل از ناله کند بال و پر خویش
- شمارهٔ ۷۰۱ — گر از تو بشنویم جواب سلام خویش
- شمارهٔ ۷۰۴ — بهارم گلستان در گلستان ضعف
- شمارهٔ ۷۱۲ — دیدن رویش نه تنها می برد از یاد گل
- شمارهٔ ۷۰۷ — یکدلم گرچه پریشان نظرم ساخته عشق
- شمارهٔ ۷۱۱ — شدی مست و زد چاک جیب قبا گل
- شمارهٔ ۷۰۶ — بر دلم آغوش صلح کل گشاید جنگ عشق
- شمارهٔ ۷۰۵ — همین دانسته چشمش جای می خون خوردن عاشق
- شمارهٔ ۷۰۸ — خوابم شده تا سرمه بیداری توفیق
- شمارهٔ ۷۰۹ — دارم دلی به سینه چو کژدم به زیر خاک
- شمارهٔ ۷۱۰ — بیا ای هجر و وصلت مایه شیب و شباب دل
- شمارهٔ ۷۱۷ — بر تنم گردیده نقش بوریا تصویر دام
- شمارهٔ ۷۱۹ — به خون تپیده شکاری ز صیدگاه توام
- شمارهٔ ۷۱۵ — لبریز خنده است چمن از هوای گل
- شمارهٔ ۷۱۴ — کرده ای انتخاب خنده گل
- شمارهٔ ۷۲۰ — در وفا داری طلسم بیوفایی بسته ام
- شمارهٔ ۷۱۶ — سرگرم داغ دل نکند آرزوی گل
- شمارهٔ ۷۱۳ — جلوه حسنت چمن پرداز گل
- شمارهٔ ۷۱۸ — لبت به سهو نوازد گرم به یک دشنام