اهلی شیرازی
زاده ۸۵۸ – درگذشته ۹۴۲ هجری قمری، شیراز
زندگی‌نامهٔ اهلی شیرازی
محمد بن یوسف اهلی شیرازی (زادهٔ ۸۵۸ هجری قمری در شیراز – درگذشتهٔ ۹۴۲ هجری قمری در شیراز) شاعر قرن نهم و دهم هجری است. اهلی در سرودن انواع شعر استاد بود و آنچنان که از شعرش مشخص است مطالعهٔ وسیعی روی دیوانهای شاعران پیش از خود دارد. در غزلیات او تأثیر حافظ و سعدی و همچنین شیوهٔ وقوعی تحت تأثیر شاعران این مکتب همچون بابا فغانی شیرازی دیده می‌شود. او در قصیده‌سرایی تحت تأثیر اساتید قصیده‌سرایی است و قصایدی مصنوع به شیوهٔ سلمان ساوجی ساخته است. مثنوی سحر حلال او که ذوبحرین و ذوقافیتین است در پاسخ به مثنویهای کاتبی نیشابوری سروده شده است. او در خاتمۀ مثنوی شمع و پروانه، خود را در فن مثنوی، فرزند کوچک نظامی و جامی می‌خواند. اهلی با توجه به مقام استادیش در شعر، مورد توجه پادشاهان، امیران و وزیران بود. او افرادی از هر سه دودمان تیموریان هرات، آق قویونلوها و صفویان را ستوده است که از میان آنها می توان به امیر علیشیر نوایی، سلطان یعقوب آق قویونلو، شاه اسماعیل صفوی، نجم ثانی و شماری از امرا و وزرای معاصرش را برشمرد. آرامگاه اهلی در شیراز در جوار حافظ قرار دارد.
آثار اهلی شیرازی
شعرهای اهلی شیرازی
- شمارهٔ ۳۱۱ — عندلیب از حسن گل افروختن داند که چیست
- شمارهٔ ۳۱۴ — عتاب و ناز تو با من ز غایت خوبی است
- شمارهٔ ۳۱۲ — خوشا کسی که به کوی تو بخت همدم اوست
- شمارهٔ ۳۱۳ — با یکدم وصلت غم عالم نتوان گفت
- شمارهٔ ۳۰۸ — در زیر زلف روی تو چون گل شکفته است
- شمارهٔ ۳۱۵ — کسی که حق حریفان مهربان نشناخت
- شمارهٔ ۳۰۹ — زاهد بره کعبه رود کاین ره دین است
- شمارهٔ ۳۱۰ — ای که می‌پرسی که با دل هم‌سخن در خانه کیست
- شمارهٔ ۳۲۱ — گر تن شکسته دوا جز هلاک نیست
- شمارهٔ ۳۲۲ — ساقیا بی لب لعلت می ناب اینهمه نیست
- شمارهٔ ۳۱۹ — لعل جانبخشش که آرام دل شیدا ازوست
- شمارهٔ ۳۱۷ — هرگز بوفا چشم خوشت جانب من نیست
- شمارهٔ ۳۲۳ — نه که در کوی تو جز من دگری گمره نیست
- شمارهٔ ۳۱۶ — گر به کوثر نظر ز نیکو عملی است
- شمارهٔ ۳۲۰ — سرو بر خاک ره از رشک قد یار نشست
- شمارهٔ ۳۱۸ — هوا خوش است و مرا بی رخ تو دل خوش نیست
- شمارهٔ ۳۲۸ — بازم ز هر طرف مه رخساره کسی است
- شمارهٔ ۳۳۱ — مگو که ماه رخ او ز گلرخان بگذشت
- شمارهٔ ۳۳۰ — جمال شمع چو خورشید عالم افروزست
- شمارهٔ ۳۲۹ — از بسکه جان به تشنه لبی درد کرده است
- شمارهٔ ۳۲۷ — هر صورتی که هست ز حسنت نشانه ایست
- شمارهٔ ۳۲۶ — یافت از یوسف پدر بویی اگر رویش نیافت
- شمارهٔ ۳۲۴ — گردون که کین اهل نظر در نهاد اوست
- شمارهٔ ۳۲۵ — گر کشد خصم بزور از کف من دامن دوست