اهلی شیرازی
زاده ۸۵۸ – درگذشته ۹۴۲ هجری قمری، شیراز
زندگی‌نامهٔ اهلی شیرازی
محمد بن یوسف اهلی شیرازی (زادهٔ ۸۵۸ هجری قمری در شیراز – درگذشتهٔ ۹۴۲ هجری قمری در شیراز) شاعر قرن نهم و دهم هجری است. اهلی در سرودن انواع شعر استاد بود و آنچنان که از شعرش مشخص است مطالعهٔ وسیعی روی دیوانهای شاعران پیش از خود دارد. در غزلیات او تأثیر حافظ و سعدی و همچنین شیوهٔ وقوعی تحت تأثیر شاعران این مکتب همچون بابا فغانی شیرازی دیده می‌شود. او در قصیده‌سرایی تحت تأثیر اساتید قصیده‌سرایی است و قصایدی مصنوع به شیوهٔ سلمان ساوجی ساخته است. مثنوی سحر حلال او که ذوبحرین و ذوقافیتین است در پاسخ به مثنویهای کاتبی نیشابوری سروده شده است. او در خاتمۀ مثنوی شمع و پروانه، خود را در فن مثنوی، فرزند کوچک نظامی و جامی می‌خواند. اهلی با توجه به مقام استادیش در شعر، مورد توجه پادشاهان، امیران و وزیران بود. او افرادی از هر سه دودمان تیموریان هرات، آق قویونلوها و صفویان را ستوده است که از میان آنها می توان به امیر علیشیر نوایی، سلطان یعقوب آق قویونلو، شاه اسماعیل صفوی، نجم ثانی و شماری از امرا و وزرای معاصرش را برشمرد. آرامگاه اهلی در شیراز در جوار حافظ قرار دارد.
آثار اهلی شیرازی
شعرهای اهلی شیرازی
- شمارهٔ ۱۳۲۲ — از آن بجور دل مبتلای من داری
- شمارهٔ ۱۳۲۰ — از من خبر ای پسر نداری
- شمارهٔ ۱۳۱۶ — بصد کرشمه مهرم شکار خود کردی
- شمارهٔ ۱۳۱۷ — بوعده بوسی ام از عشوه سازیی دادی
- شمارهٔ ۱۳۲۱ — گر کشد خاطر حزین باری
- شمارهٔ ۱۳۱۹ — هرکه یکساعت طبیب جان بیمارش تویی
- شمارهٔ ۱۳۱۸ — اول ز عاشقان به وفا یاد می‌کنی
- شمارهٔ ۱۳۲۳ — مرید ما شو ایشیخ اگر باما دمی باشی
- شمارهٔ ۱۳۲۵ — دمی گر صورت شیرین سخن با کوهکن گفتی
- شمارهٔ ۱۳۲۶ — از رشگ رخت گر دل گل درد نکردی
- شمارهٔ ۱۳۲۸ — ایکه بر بالین طبیب جان بیمار منی
- شمارهٔ ۱۳۲۹ — دل شکست آن مه مرا در آرزوی ناوکی
- شمارهٔ ۱۳۲۴ — چند از بتان فریفته آب و گل شوی
- شمارهٔ ۱۳۲۷ — گلی است عارض ساقی بنازکی کز وی
- شمارهٔ ۱۳۳۱ — ما بنده حسنیم و گرفتار نگاهی
- شمارهٔ ۱۳۳۰ — ای یوسف عزیز چه از ما نهان شوی
- شمارهٔ ۱۳۳۵ — کاشکی ز اول بمن این کینه داری داشتی
- شمارهٔ ۱۳۳۴ — در کوره غم تا نخورم سوزش و تابی
- شمارهٔ ۱۳۳۳ — کی دل سبک باشک جگرگون کند کسی
- شمارهٔ ۱۳۳۷ — بسکه دل در سینه من سوخت داغ دلبری
- شمارهٔ ۱۳۳۲ — بچنین جمال خوبی که تو گلعذار داری
- شمارهٔ ۱۳۳۹ — خواهم شبی بیایی و مهمان من شوی
- شمارهٔ ۱۳۳۸ — دگرم ز چشم گریان بهزار دلستانی
- شمارهٔ ۱۳۳۶ — عاشق بیخانمان گر اختیاری داشتی