اهلی شیرازی
زاده ۸۵۸ – درگذشته ۹۴۲ هجری قمری، شیراز
زندگی‌نامهٔ اهلی شیرازی
محمد بن یوسف اهلی شیرازی (زادهٔ ۸۵۸ هجری قمری در شیراز – درگذشتهٔ ۹۴۲ هجری قمری در شیراز) شاعر قرن نهم و دهم هجری است. اهلی در سرودن انواع شعر استاد بود و آنچنان که از شعرش مشخص است مطالعهٔ وسیعی روی دیوانهای شاعران پیش از خود دارد. در غزلیات او تأثیر حافظ و سعدی و همچنین شیوهٔ وقوعی تحت تأثیر شاعران این مکتب همچون بابا فغانی شیرازی دیده می‌شود. او در قصیده‌سرایی تحت تأثیر اساتید قصیده‌سرایی است و قصایدی مصنوع به شیوهٔ سلمان ساوجی ساخته است. مثنوی سحر حلال او که ذوبحرین و ذوقافیتین است در پاسخ به مثنویهای کاتبی نیشابوری سروده شده است. او در خاتمۀ مثنوی شمع و پروانه، خود را در فن مثنوی، فرزند کوچک نظامی و جامی می‌خواند. اهلی با توجه به مقام استادیش در شعر، مورد توجه پادشاهان، امیران و وزیران بود. او افرادی از هر سه دودمان تیموریان هرات، آق قویونلوها و صفویان را ستوده است که از میان آنها می توان به امیر علیشیر نوایی، سلطان یعقوب آق قویونلو، شاه اسماعیل صفوی، نجم ثانی و شماری از امرا و وزرای معاصرش را برشمرد. آرامگاه اهلی در شیراز در جوار حافظ قرار دارد.
آثار اهلی شیرازی
شعرهای اهلی شیرازی
- شمارهٔ ۱۲۴۸ — تو به بزم عیش و نبود ره من در آن میانه
- شمارهٔ ۱۲۴۶ — چون شمع دل از داغ تو افروختنش به
- شمارهٔ ۱۲۴۷ — اگر چه عشق نکویان جراحتست همه
- شمارهٔ ۱۲۴۹ — خبرم شدست کانمه هوس شراب کرده
- شمارهٔ ۱۲۴۵ — خوش آنکه بودمه من زباده مست شده
- شمارهٔ ۱۲۵۱ — ای مصور ز کف این تخته تعلیم بنه
- شمارهٔ ۱۲۵۰ — رسید مست من از می به رخ گل افکنده
- شمارهٔ ۱۲۴۴ — خوش حالتی است پیش تو از می خوشان شده
- شمارهٔ ۱۲۵۴ — گهی که زلف بر آن روی مهوش افتاده
- شمارهٔ ۱۲۵۶ — نه دیده مثل تو دیده نه کس نشان داده
- شمارهٔ ۱۲۵۸ — جدایی از درت جانا بزهر آلوده تیرم به
- شمارهٔ ۱۲۵۵ — کی دل بی‌دردی از داغ گزندی سوخته
- شمارهٔ ۱۲۵۲ — تنم که غرقه بخون اشک لاله گون کرده
- شمارهٔ ۱۲۵۹ — سرو من بنمای قد و خجلت شمشاد ده
- شمارهٔ ۱۲۵۳ — آتش آهم نهال وادی ایمن شده
- شمارهٔ ۱۲۵۷ — ساقیا، باده بدین مست دل افتاده مده
- شمارهٔ ۱۲۶۵ — بیا و ساقی جان شو به تشنه آبی ده
- شمارهٔ ۱۲۶۶ — بیمارم و لب تشنه و از قافله مانده
- شمارهٔ ۱۲۶۰ — تا ساقی گلهذار رفته
- شمارهٔ ۱۲۶۴ — ای با سگت فرشته دم از بندگی زده
- شمارهٔ ۱۲۶۷ — مرغ غافل چه دل آسوده بنظاره شده
- شمارهٔ ۱۲۶۱ — زلف سیه شانه کن جام مدامی بده
- شمارهٔ ۱۲۶۳ — نوح اگر طوفان او افسانه مردم شده
- شمارهٔ ۱۲۶۲ — ساقیا می بقدح ریز و ببد مست مده