جامی

زندگی‌نامهٔ جامی

نورالدین عبدالرحمن ابن نظام الدین احمد ابن محمد متخلص به جامی در سال ۸۱۷ هجری قمری در خرجرد جام از توابع خراسان متولد شد. .وی بعدها همراه پدرش به سمرقند و هرات رفت و در آن دیار به کسب علم و ادب پرداخت. سپس به سیر و سلوک مشغول و از بزرگان طریقت شد. او نزد سلطان حسین میرزا بایقرا و وزیر فاضل او امیر علیشیر نوایی تقربی خاص داشت. او در محرم ۸۹۸ هجری قمری وفات کرد و در هرات با احترام فراوان به خاک سپرده شد. از جامی بیش از چهل اثر و تألیف سودمند و گرانبها به جای مانده است. معروفترین آثار او عبارت از هفت مثنوی به نام «هفت اورنگ» است.

آثار جامی

• جامی
  • دیوان اشعار
  • هفت اورنگ
  • بهارستان
  • رسالهٔ اربعین

شعرهای جامی

• شمارهٔ ۶۵ — آن که از حلقه زرگوش گران است او را
• شمارهٔ ۶۸ — ای مهر تو از صبح ازل هم نفس ما
• شمارهٔ ۷۰ — ساقی بیا که دور فلک شد به کام ما
• شمارهٔ ۶۹ — کار ما جز فکر مردن نیست دور از یار ما
• شمارهٔ ۷۲ — هر کجا جلوه کند آن بت چالاک آنجا
• شمارهٔ ۷۱ — کاش ویران شود از سیل فنا خانه ما
• شمارهٔ ۶۶ — کیست آن مه که درآمد ز در خلوت ما
• شمارهٔ ۶۷ — ساقی به جدل حل نشود مسئله ما
• شمارهٔ ۷۵ — تو را ای نازنین هر سو ز دلها صد سپه بادا
• شمارهٔ ۷۷ — خال و خط جانفزاست اینها
• شمارهٔ ۸۰ — به گوش مه رسد آواز یاربم هر شب
• شمارهٔ ۷۹ — بدا برق بطحاء و الدمع ساکب
• شمارهٔ ۷۸ — روحی فداک ای صنم ابطحی لقب
• شمارهٔ ۷۶ — برفت عقل و دل و دین و ماند جان تنها
• شمارهٔ ۷۴ — صبر از دل و دل از من و من از وطن جدا
• شمارهٔ ۷۳ — طرف باغ و لب جوی و لب جام است اینجا
• شمارهٔ ۸۲ — چند ای معلم هر روز تا شب
• شمارهٔ ۸۴ — آفتاب حسن طالع شد چو افکندی نقاب
• شمارهٔ ۸۵ — هر کجا زد خیمه چون ماه سپهر آن آفتاب
• شمارهٔ ۸۶ — ای روی تو اختر جهان تاب
• شمارهٔ ۸۱ — به مه من که رساند که من دلشده هر شب
• شمارهٔ ۸۷ — ای تو را قد خوب و ابرو خوب و زلف و چهره خوب
• شمارهٔ ۸۳ — تا نمودی لب و چه غبغب
• شمارهٔ ۸۸ — هر صبح کآفتاب رخت سر زند ز جیب