امیرخسرو دهلوی
درگذشته ۷۲۵ هجری قمری، دهلی
زندگی‌نامهٔ امیرخسرو دهلوی
امیرخسرو دهلوی عارف و شاعر بزرگ پارسی‌گوی هند در سال ۶۵۱ هجری قمری در دهلی متولد شد. ( با استناد به این بیت منتسب به او سال تولد وی ۶۵۲ است: آنچه به تاریخ ز هجرت گذشت بود سنه ششصد و هشتاد و هشت سال من امروز اگر بر رسی راست بگویم همه شش بود و سی ). پس از کسب معلومات به شاعری پرداخت و در دربار پادشاهان هند تقرب حاصل کرد. وی از موسیقی نیز بهرمند بوده و از موسیقیدانان مشهور زمان خود به شمار می‌رفته است. وی در نظم و نثر استاد بود و آثار بسیاری از خود باقی گذاشته که ازجملهٔ آنها دیوان قصاید و غزلیات اوست. علاوه بر آن خمسهٔ نظامی گنجوی را نیز استقبال کرده و آن را جواب گفته است. وی سرانجام در سن هفتاد و پنج سالگی در سال ۷۲۵ هجری قمری در دهلی وفات یافت.
آثار امیرخسرو دهلوی
شعرهای امیرخسرو دهلوی
- شمارهٔ ۱۹۴۰ — همه شب فرو نیاید به دلم کرشمه سازی
- شمارهٔ ۱۹۴۵ — بسیار باشد، ای جان، از همچو من غمینی
- شمارهٔ ۱۹۴۲ — به فراغ دل زمانی نظری به ماهرویی
- شمارهٔ ۱۹۴۷ — هر شبم کآهم به عالم دم زدی
- شمارهٔ ۱۹۴۱ — پسرا و نازنینا، به کرشمه گاه گاهی
- شمارهٔ ۱۹۴۴ — در سر افتاده ز عشق توام، ای جان، هوسی
- شمارهٔ ۱۹۴۶ — آن چشم شوخ را بین هر غمزه‌ای بلایی
- شمارهٔ ۱۹۴۳ — من ترا دارم و جز لطف توام نیست کسی
- شمارهٔ ۱۹۵۱ — آمد بهار و سرو بر آراست قامتی
- شمارهٔ ۱۹۴۸ — من ندیدم چون تو هرگز دلبری
- شمارهٔ ۱۹۵۵ — تو می روی و به نظاره تو چشم جهانی
- شمارهٔ ۱۹۵۴ — ساقی بیا که موسم عیش است و میم و یی
- شمارهٔ ۱۹۵۳ — ای صد شکست زلف ترا زیر هر خمی
- شمارهٔ ۱۹۴۹ — آنکه مرا در دل است گر به کنار آمدی
- شمارهٔ ۱۹۵۰ — یک ره بکن ز غمزه خونین اشارتی
- شمارهٔ ۱۹۵۲ — مردانه می کشد به جفایم ستمگری
- شمارهٔ ۱۹۶۲ — دلی دارم، اما جز افگار نی
- شمارهٔ ۱۹۵۸ — ای که به چشم تو نیایم همی
- شمارهٔ ۱۹۶۱ — ای ز زلف تو مشک تر بویی
- شمارهٔ ۱۹۵۹ — هر کسی را هوای سیم و زری
- شمارهٔ ۱۹۶۰ — دوش می گفت پیر ترسایی
- شمارهٔ ۱۹۶۳ — مسلمانان، گرفتارم به دست نامسلمانی
- شمارهٔ ۱۹۵۶ — بسی نماند که جانی برون رود ز غریبی
- شمارهٔ ۱۹۵۷ — یار است و صد کرشمه، شهر است و خوبرویی