امیرخسرو دهلوی
درگذشته ۷۲۵ هجری قمری، دهلی
زندگی‌نامهٔ امیرخسرو دهلوی
امیرخسرو دهلوی عارف و شاعر بزرگ پارسی‌گوی هند در سال ۶۵۱ هجری قمری در دهلی متولد شد. ( با استناد به این بیت منتسب به او سال تولد وی ۶۵۲ است: آنچه به تاریخ ز هجرت گذشت بود سنه ششصد و هشتاد و هشت سال من امروز اگر بر رسی راست بگویم همه شش بود و سی ). پس از کسب معلومات به شاعری پرداخت و در دربار پادشاهان هند تقرب حاصل کرد. وی از موسیقی نیز بهرمند بوده و از موسیقیدانان مشهور زمان خود به شمار می‌رفته است. وی در نظم و نثر استاد بود و آثار بسیاری از خود باقی گذاشته که ازجملهٔ آنها دیوان قصاید و غزلیات اوست. علاوه بر آن خمسهٔ نظامی گنجوی را نیز استقبال کرده و آن را جواب گفته است. وی سرانجام در سن هفتاد و پنج سالگی در سال ۷۲۵ هجری قمری در دهلی وفات یافت.
آثار امیرخسرو دهلوی
شعرهای امیرخسرو دهلوی
- شمارهٔ ۱۸۹۲ — عزیزی همچو جان، ار چه چو خاکم خوار بگذاری
- شمارهٔ ۱۸۹۵ — ای باد صبح گاهی، خه از کدام سویی؟
- شمارهٔ ۱۸۹۹ — تو، ای پسر، که از این سو سوار می گذری
- شمارهٔ ۱۸۹۸ — هر بار که تو در دل شب در دلم آیی
- شمارهٔ ۱۸۹۶ — نه از ره ست که گوییم کبک خوش گامی
- شمارهٔ ۱۸۹۳ — گهی بنما و گه پوشیده دار آن روی گلناری
- شمارهٔ ۱۸۹۷ — دلم که لاف زدی از کمال دانایی
- شمارهٔ ۱۸۹۴ — ز من که عاشق و مستم صلاح کار مجوی
- شمارهٔ ۱۹۰۴ — تو نیز ای بی وفا، تا کی ستم بر جان من خواهی؟
- شمارهٔ ۱۹۰۷ — هندوی زلف را چو تو یغما چنین دهی
- شمارهٔ ۱۹۰۱ — هوس پخته ست این پروانه بهر خویشتن سوزی
- شمارهٔ ۱۹۰۵ — ز من برگشته ای، جانا، ندانم با که می سازی؟
- شمارهٔ ۱۹۰۰ — ما را در آرزویت بگذشت زندگانی
- شمارهٔ ۱۹۰۶ — بدین صفت که تویی در زمانه، معذوری
- شمارهٔ ۱۹۰۲ — به ناز هر نفسی سوی من گذر چه کنی؟
- شمارهٔ ۱۹۰۳ — ای جان ز تن رفته، به تن باز کی آیی؟
- شمارهٔ ۱۹۱۵ — به خوبی همچو مه تابنده باشی
- شمارهٔ ۱۹۰۹ — گر چه به نظاره ایم، نیز نخوانی
- شمارهٔ ۱۹۱۰ — ای دل، مرا به هر کو افسانه چند خواهی؟
- شمارهٔ ۱۹۱۲ — سزد که سجده کنند، ای برهمن عجمی
- شمارهٔ ۱۹۱۱ — بدین صفت که ببستی کمر به خونخواری
- شمارهٔ ۱۹۱۴ — به یک کرشمه کزان چشم دلربا کردی
- شمارهٔ ۱۹۱۳ — نشان آن دهن از من چه پرسی؟
- شمارهٔ ۱۹۰۸ — چو لب زنی به می و در میان بگردانی