اهلی شیرازی
زاده ۸۵۸ – درگذشته ۹۴۲ هجری قمری، شیراز
زندگی‌نامهٔ اهلی شیرازی
محمد بن یوسف اهلی شیرازی (زادهٔ ۸۵۸ هجری قمری در شیراز – درگذشتهٔ ۹۴۲ هجری قمری در شیراز) شاعر قرن نهم و دهم هجری است. اهلی در سرودن انواع شعر استاد بود و آنچنان که از شعرش مشخص است مطالعهٔ وسیعی روی دیوانهای شاعران پیش از خود دارد. در غزلیات او تأثیر حافظ و سعدی و همچنین شیوهٔ وقوعی تحت تأثیر شاعران این مکتب همچون بابا فغانی شیرازی دیده می‌شود. او در قصیده‌سرایی تحت تأثیر اساتید قصیده‌سرایی است و قصایدی مصنوع به شیوهٔ سلمان ساوجی ساخته است. مثنوی سحر حلال او که ذوبحرین و ذوقافیتین است در پاسخ به مثنویهای کاتبی نیشابوری سروده شده است. او در خاتمۀ مثنوی شمع و پروانه، خود را در فن مثنوی، فرزند کوچک نظامی و جامی می‌خواند. اهلی با توجه به مقام استادیش در شعر، مورد توجه پادشاهان، امیران و وزیران بود. او افرادی از هر سه دودمان تیموریان هرات، آق قویونلوها و صفویان را ستوده است که از میان آنها می توان به امیر علیشیر نوایی، سلطان یعقوب آق قویونلو، شاه اسماعیل صفوی، نجم ثانی و شماری از امرا و وزرای معاصرش را برشمرد. آرامگاه اهلی در شیراز در جوار حافظ قرار دارد.
آثار اهلی شیرازی
شعرهای اهلی شیرازی
- شمارهٔ ۱۰۵۴ — مردیم ز غم تا بتو محبوب رسیدیم
- شمارهٔ ۱۰۵۵ — گرچه در رسم ادب از دگران کم نشدیم
- شمارهٔ ۱۰۵۶ — از بسکه می وصلت بیرون رود از دستم
- شمارهٔ ۱۰۵۸ — من کز غمت ز دیده می لاله گون خورم
- شمارهٔ ۱۰۵۳ — از جور چه دل ملول دارم
- شمارهٔ ۱۰۵۷ — دل چو کوه از حسرت لعل تو خونشد چون کنم
- شمارهٔ ۱۰۵۲ — آن عید مشتاقان که من قربان او صد جان کنم
- شمارهٔ ۱۰۵۹ — دیوانه عشقم دهن از خنده نبندم
- شمارهٔ ۱۰۶۰ — توبه کردم عمری اکنون باده صافی میکنم
- شمارهٔ ۱۰۶۱ — شبهای هجر اگر چه دل ریش سوزدم
- شمارهٔ ۱۰۶۵ — کشت چون صیدم سگ یار و کشد در خاک هم
- شمارهٔ ۱۰۶۶ — تا بکی توبه کنیم از می و دردم شکنیم
- شمارهٔ ۱۰۶۴ — گمره شدیم بسکه بره مست رفته ایم
- شمارهٔ ۱۰۶۲ — ما از صفای سینه چو آیینه همیم
- شمارهٔ ۱۰۶۳ — چون چشم حسرت از تو بسرو سهی کنیم
- شمارهٔ ۱۰۶۷ — روزه بگذشت و هوای می بیغش دارم
- شمارهٔ ۱۰۷۳ — چو شمع بیتو همه آه سوزناک شدم
- شمارهٔ ۱۰۷۰ — تو در چمن چو نباشی گل و سمن چکنم
- شمارهٔ ۱۰۷۲ — همین خرسندی ام بس گرچه دور از محفلش گردم
- شمارهٔ ۱۰۶۹ — نگویی در پیت چونعاشقان هرجا نمیگردم
- شمارهٔ ۱۰۷۵ — با آنکه ز شوق نظری خواب ندارم
- شمارهٔ ۱۰۶۸ — من از گلهای خون دل از آن رخساره تر دارم
- شمارهٔ ۱۰۷۴ — ما وصل تو با بوالهوسان دوست نداریم
- شمارهٔ ۱۰۷۱ — حدیث سوز دل چون شمع از آن معنی گران دارم