اهلی شیرازی
زاده ۸۵۸ – درگذشته ۹۴۲ هجری قمری، شیراز
زندگی‌نامهٔ اهلی شیرازی
محمد بن یوسف اهلی شیرازی (زادهٔ ۸۵۸ هجری قمری در شیراز – درگذشتهٔ ۹۴۲ هجری قمری در شیراز) شاعر قرن نهم و دهم هجری است. اهلی در سرودن انواع شعر استاد بود و آنچنان که از شعرش مشخص است مطالعهٔ وسیعی روی دیوانهای شاعران پیش از خود دارد. در غزلیات او تأثیر حافظ و سعدی و همچنین شیوهٔ وقوعی تحت تأثیر شاعران این مکتب همچون بابا فغانی شیرازی دیده می‌شود. او در قصیده‌سرایی تحت تأثیر اساتید قصیده‌سرایی است و قصایدی مصنوع به شیوهٔ سلمان ساوجی ساخته است. مثنوی سحر حلال او که ذوبحرین و ذوقافیتین است در پاسخ به مثنویهای کاتبی نیشابوری سروده شده است. او در خاتمۀ مثنوی شمع و پروانه، خود را در فن مثنوی، فرزند کوچک نظامی و جامی می‌خواند. اهلی با توجه به مقام استادیش در شعر، مورد توجه پادشاهان، امیران و وزیران بود. او افرادی از هر سه دودمان تیموریان هرات، آق قویونلوها و صفویان را ستوده است که از میان آنها می توان به امیر علیشیر نوایی، سلطان یعقوب آق قویونلو، شاه اسماعیل صفوی، نجم ثانی و شماری از امرا و وزرای معاصرش را برشمرد. آرامگاه اهلی در شیراز در جوار حافظ قرار دارد.
آثار اهلی شیرازی
شعرهای اهلی شیرازی
- شمارهٔ ۱۱۹۸ — کی مدعی نهد سر در سجده نکویان
- شمارهٔ ۱۲۰۰ — تن را بسوز و جانرا با دوست همنشین کن
- شمارهٔ ۱۲۰۳ — گرچه از داغ تو سوزد دل بیحاصل من
- شمارهٔ ۱۲۰۱ — خون شد ز بخت بد جگر لخت‌لخت من
- شمارهٔ ۱۱۹۶ — نپرسد جز وفا چیزی خدا روز جزا از من
- شمارهٔ ۱۲۰۲ — مجنون منم در عهد تو لیلی تو در دوران من
- شمارهٔ ۱۱۹۷ — به اعتقاد وفا بر کس اعتماد مکن
- شمارهٔ ۱۱۹۹ — بیا ای عشق جان‌سوز آتشم در جان محزون زن
- شمارهٔ ۱۲۰۴ — ز بهر جان نتوانم نظر برید از تو
- شمارهٔ ۱۲۰۸ — هرچند که دیدم همه جور و ستم از تو
- شمارهٔ ۱۲۰۷ — ز جور مدعی گویم که کم آیم بکوی تو
- شمارهٔ ۱۲۰۵ — پای سگی که دیده ام شب به در سرای او
- شمارهٔ ۱۲۰۹ — ای خلق جهانی همه مست طرب از تو
- شمارهٔ ۱۲۰۶ — تا به کی چون سگ بنالد عاشق شبگرد او
- شمارهٔ ۱۲۱۰ — خورشیدوار هرکه دلش سوخت داغ او
- شمارهٔ ۱۲۱۱ — مرغ دلم که کشته شد از چشم مست تو
- شمارهٔ ۱۲۱۵ — غم نیست کز زهر بلا تلخی کشد مسکین تو
- شمارهٔ ۱۲۱۳ — از بسکه نازک است چو گل طبع و خوی تو
- شمارهٔ ۱۲۱۴ — صیدم نکرد غنچه لبی جز بگفتگو
- شمارهٔ ۱۲۱۷ — دلش رمیده شد آهو ز چین کاکل او
- شمارهٔ ۱۲۱۹ — گرچه به تیغ جفا سینه فکارم از او
- شمارهٔ ۱۲۱۸ — همچو رخسار تو در عالم گلی بیخار کو
- شمارهٔ ۱۲۱۲ — سایم همه شب روی خود بر خاک دور از روی تو
- شمارهٔ ۱۲۱۶ — نازکتر از گل است بسی طبع و خوی تو