اهلی شیرازی
زاده ۸۵۸ – درگذشته ۹۴۲ هجری قمری، شیراز
زندگی‌نامهٔ اهلی شیرازی
محمد بن یوسف اهلی شیرازی (زادهٔ ۸۵۸ هجری قمری در شیراز – درگذشتهٔ ۹۴۲ هجری قمری در شیراز) شاعر قرن نهم و دهم هجری است. اهلی در سرودن انواع شعر استاد بود و آنچنان که از شعرش مشخص است مطالعهٔ وسیعی روی دیوانهای شاعران پیش از خود دارد. در غزلیات او تأثیر حافظ و سعدی و همچنین شیوهٔ وقوعی تحت تأثیر شاعران این مکتب همچون بابا فغانی شیرازی دیده می‌شود. او در قصیده‌سرایی تحت تأثیر اساتید قصیده‌سرایی است و قصایدی مصنوع به شیوهٔ سلمان ساوجی ساخته است. مثنوی سحر حلال او که ذوبحرین و ذوقافیتین است در پاسخ به مثنویهای کاتبی نیشابوری سروده شده است. او در خاتمۀ مثنوی شمع و پروانه، خود را در فن مثنوی، فرزند کوچک نظامی و جامی می‌خواند. اهلی با توجه به مقام استادیش در شعر، مورد توجه پادشاهان، امیران و وزیران بود. او افرادی از هر سه دودمان تیموریان هرات، آق قویونلوها و صفویان را ستوده است که از میان آنها می توان به امیر علیشیر نوایی، سلطان یعقوب آق قویونلو، شاه اسماعیل صفوی، نجم ثانی و شماری از امرا و وزرای معاصرش را برشمرد. آرامگاه اهلی در شیراز در جوار حافظ قرار دارد.
آثار اهلی شیرازی
شعرهای اهلی شیرازی
- شمارهٔ ۱۲۲۵ — به وفای او که گرم کشد نکنم فغان ز جفای او
- شمارهٔ ۱۲۲۱ — ای دلم چون پسته از شور نمک بریان تو
- شمارهٔ ۱۲۲۰ — بسوخت جان مرا اشتیاق خدمت تو
- شمارهٔ ۱۲۲۲ — هرگز دلم ملول نگشت از جفای او
- شمارهٔ ۱۲۲۳ — از کفر و دین بری شده ام از برای تو
- شمارهٔ ۱۲۲۴ — بنمای آتشین رخ و مست شراب شو
- شمارهٔ ۱۲۲۶ — تو آب خضری و ما تشنه عاشقان از تو
- شمارهٔ ۱۲۲۷ — تا کی ز دهانش بود ایدل سخن تو
- شمارهٔ ۱۲۳۱ — پیش پای خود ببین شاد از غم مردم مشو
- شمارهٔ ۱۲۲۹ — آن بزم عیش ساقی و جام شراب کو
- شمارهٔ ۱۲۳۰ — بر نقش شیرین کوهکن گریید چشم زار او
- شمارهٔ ۱۲۳۲ — مشتی مگسانیم سپند شکر تو
- شمارهٔ ۱۲۳۴ — بسکه حیران گشته ام در جلوه رفتار ازو
- شمارهٔ ۱۲۳۵ — بسکه سوزیم چو شمع از هوس محفل او
- شمارهٔ ۱۲۲۸ — سهل است نقد دین و دل گر صرف شد در کوی تو
- شمارهٔ ۱۲۳۳ — قدر ارباب وفا نیست بخاک در تو
- شمارهٔ ۱۲۴۱ — ماییم دل و دین بسر کار تو کرده
- شمارهٔ ۱۲۴۳ — مدعی در جوش و ما بیهوش از آن نو گل شده
- شمارهٔ ۱۲۳۸ — ای مرا داغی به دل از لعل آتش رنگ تو
- شمارهٔ ۱۲۴۰ — من بنده صبا که دهد عرض رای تو
- شمارهٔ ۱۲۳۶ — دل بکف میداشتم عمری نگاه از دست تو
- شمارهٔ ۱۲۴۲ — زهی ز عارض تو گلرخان حجاب زده
- شمارهٔ ۱۲۳۷ — هر که آن گل پا نهد در دیده نمناک او
- شمارهٔ ۱۲۳۹ — مارا همین جواب سلام است کام ازو