امیرخسرو دهلوی
درگذشته ۷۲۵ هجری قمری، دهلی
زندگی‌نامهٔ امیرخسرو دهلوی
امیرخسرو دهلوی عارف و شاعر بزرگ پارسی‌گوی هند در سال ۶۵۱ هجری قمری در دهلی متولد شد. ( با استناد به این بیت منتسب به او سال تولد وی ۶۵۲ است: آنچه به تاریخ ز هجرت گذشت بود سنه ششصد و هشتاد و هشت سال من امروز اگر بر رسی راست بگویم همه شش بود و سی ). پس از کسب معلومات به شاعری پرداخت و در دربار پادشاهان هند تقرب حاصل کرد. وی از موسیقی نیز بهرمند بوده و از موسیقیدانان مشهور زمان خود به شمار می‌رفته است. وی در نظم و نثر استاد بود و آثار بسیاری از خود باقی گذاشته که ازجملهٔ آنها دیوان قصاید و غزلیات اوست. علاوه بر آن خمسهٔ نظامی گنجوی را نیز استقبال کرده و آن را جواب گفته است. وی سرانجام در سن هفتاد و پنج سالگی در سال ۷۲۵ هجری قمری در دهلی وفات یافت.
آثار امیرخسرو دهلوی
شعرهای امیرخسرو دهلوی
- شمارهٔ ۹۷ — بی روی تو خوش کردم من تلخی هجران را
- شمارهٔ ۹۸ — ساقیا! پیش آر جامِ با صفای خویش را
- شمارهٔ ۹۳ — دلبرا، عمریست تا من دوست می دارم ترا
- شمارهٔ ۹۵ — شب به روز آمد بسی کز دل نهادی یاد را
- شمارهٔ ۹۲ — باز مدار، ای پسر، غمزه نیم خواب را
- شمارهٔ ۹۴ — جان به خاموشی برآمد بی زبانی چند را
- شمارهٔ ۹۶ — من ز بهرت دوست دارم جان عشق‌اندیش را
- شمارهٔ ۹۹ — بس که اندر دل فرو بردم هوای نیش را
- شمارهٔ ۱۰۵ — بگشاد صبح عید ز رخ چون نقاب را
- شمارهٔ ۱۰۱ — ای از مژه تو رخنه در جان‌ها
- شمارهٔ ۱۰۲ — باشد آن روزی که بینم غمگسار خویش را
- شمارهٔ ۱۰۷ — رخ چو عید تو دل برد بهر قربان را
- شمارهٔ ۱۰۳ — ای بی تو گلهای چمن شسته به خون رخسارها
- شمارهٔ ۱۰۴ — اشکم برون می افگند راز از درون پرده را
- شمارهٔ ۱۰۶ — شبی دیدم چو مه بر بام او را
- شمارهٔ ۱۰۰ — بهار آمد و سبزه نو شد به جوها
- شمارهٔ ۱۰۹ — باز برقع بر رخ چون ماه بربستی نقاب
- شمارهٔ ۱۱۲ — قندی‌ست آتشین‌رو، شمعی‌ست انگبین‌لب
- شمارهٔ ۱۱۴ — ای نازنین که ماه منی امشب
- شمارهٔ ۱۰۸ — ای خط خوش از مشک تر انگیخته مه را
- شمارهٔ ۱۱۱ — زاد چون از صبح روشن آفتاب
- شمارهٔ ۱۱۰ — روز عید است به من ده می نابی چو گلاب
- شمارهٔ ۱۱۳ — می‌ریزد از تری ز تو، ای جان فزای، آب
- شمارهٔ ۱۱۵ — زهی نموده ازان زلف و عارض و رخ خوب