امیرخسرو دهلوی
درگذشته ۷۲۵ هجری قمری، دهلی
زندگینامهٔ امیرخسرو دهلوی
امیرخسرو دهلوی عارف و شاعر بزرگ پارسیگوی هند در سال ۶۵۱ هجری قمری در دهلی متولد شد. ( با استناد به این بیت منتسب به او سال تولد وی ۶۵۲ است: آنچه به تاریخ ز هجرت گذشت بود سنه ششصد و هشتاد و هشت سال من امروز اگر بر رسی راست بگویم همه شش بود و سی ). پس از کسب معلومات به شاعری پرداخت و در دربار پادشاهان هند تقرب حاصل کرد. وی از موسیقی نیز بهرمند بوده و از موسیقیدانان مشهور زمان خود به شمار میرفته است. وی در نظم و نثر استاد بود و آثار بسیاری از خود باقی گذاشته که ازجملهٔ آنها دیوان قصاید و غزلیات اوست. علاوه بر آن خمسهٔ نظامی گنجوی را نیز استقبال کرده و آن را جواب گفته است. وی سرانجام در سن هفتاد و پنج سالگی در سال ۷۲۵ هجری قمری در دهلی وفات یافت.
آثار امیرخسرو دهلوی
شعرهای امیرخسرو دهلوی
- شمارهٔ ۲۸۸ — مست ترا به هیچ میی احتیاج نیست
- شمارهٔ ۲۸۶ — بیدار شو، دلا، که جهان جای خواب نیست
- شمارهٔ ۲۹۰ — ای دل، غمین مباش که جانان رسیدنی ست
- شمارهٔ ۲۸۹ — ناوک زنی چو غمزه او در زمانه نیست
- شمارهٔ ۲۸۷ — بیرون میا ز پرده که ما را شکیب نیست
- شمارهٔ ۲۸۵ — شب نیست کز تو بر سر هر کو نفیر نیست
- شمارهٔ ۲۹۱ — هر سو که با هزار کرشمه خرام تست
- شمارهٔ ۲۸۴ — خوش خلعتی ست جسم، ولی استوار نیست
- شمارهٔ ۲۹۷ — بنگر که اشک دامن ما چون گرفته است
- شمارهٔ ۲۹۴ — جانا، کرشمه تو ره عقل و دین زده ست
- شمارهٔ ۲۹۳ — ای آرزوی دیده، دلم در هوای تست
- شمارهٔ ۲۹۶ — تا دیده در جمال تو دیدن گرفته است
- شمارهٔ ۲۹۸ — لشکر کشید عشق و دلم ترک جان گرفت
- شمارهٔ ۲۹۲ — ای غمزه زن که تیر جفا در کمان تست
- شمارهٔ ۲۹۵ — خونخوار چشم تو که ره مرد و زن زده ست
- شمارهٔ ۲۹۹ — چشمت به عشوه جان دو صد ناتوان گرفت
- شمارهٔ ۳۰۱ — امشب که چشم من به ته پای او بخفت
- شمارهٔ ۳۰۴ — ای باد، ازان بهار خبر ده که تا کجاست
- شمارهٔ ۳۰۳ — زیر کله نمونه روی تو مه نداشت
- شمارهٔ ۳۰۲ — آب حیات من که نم از من دریغ داشت
- شمارهٔ ۳۰۶ — ماییم کافتاب غلام جمال ماست
- شمارهٔ ۳۰۷ — ای پیر، خاک پای تو نور سعادت است
- شمارهٔ ۳۰۵ — آن ترک نازنین که جهانی شکار اوست
- شمارهٔ ۳۰۰ — زلف به ظلم گر چه جهانی فرو گرفت