اهلی شیرازی
زاده ۸۵۸ – درگذشته ۹۴۲ هجری قمری، شیراز
زندگی‌نامهٔ اهلی شیرازی
محمد بن یوسف اهلی شیرازی (زادهٔ ۸۵۸ هجری قمری در شیراز – درگذشتهٔ ۹۴۲ هجری قمری در شیراز) شاعر قرن نهم و دهم هجری است. اهلی در سرودن انواع شعر استاد بود و آنچنان که از شعرش مشخص است مطالعهٔ وسیعی روی دیوانهای شاعران پیش از خود دارد. در غزلیات او تأثیر حافظ و سعدی و همچنین شیوهٔ وقوعی تحت تأثیر شاعران این مکتب همچون بابا فغانی شیرازی دیده می‌شود. او در قصیده‌سرایی تحت تأثیر اساتید قصیده‌سرایی است و قصایدی مصنوع به شیوهٔ سلمان ساوجی ساخته است. مثنوی سحر حلال او که ذوبحرین و ذوقافیتین است در پاسخ به مثنویهای کاتبی نیشابوری سروده شده است. او در خاتمۀ مثنوی شمع و پروانه، خود را در فن مثنوی، فرزند کوچک نظامی و جامی می‌خواند. اهلی با توجه به مقام استادیش در شعر، مورد توجه پادشاهان، امیران و وزیران بود. او افرادی از هر سه دودمان تیموریان هرات، آق قویونلوها و صفویان را ستوده است که از میان آنها می توان به امیر علیشیر نوایی، سلطان یعقوب آق قویونلو، شاه اسماعیل صفوی، نجم ثانی و شماری از امرا و وزرای معاصرش را برشمرد. آرامگاه اهلی در شیراز در جوار حافظ قرار دارد.
آثار اهلی شیرازی
شعرهای اهلی شیرازی
- شمارهٔ ۹۱۱ — چون شیشه پرم از غم پیمان گسل خویش
- شمارهٔ ۹۱۳ — چو گفتم از کف من زلف را به تاب مکش
- شمارهٔ ۹۰۹ — هرکه شد سویش چو سایه در قفا می‌افتمش
- شمارهٔ ۹۰۸ — در غمت گر جان غم‌پرور نباشد گو مباش
- شمارهٔ ۹۱۵ — خسته یی کان عنبرین مو بگذرد زود از سرش
- شمارهٔ ۹۱۰ — نقش پای او که محراب دعا می یابمش
- شمارهٔ ۹۱۴ — عیش اگر خواهی سگ خوبان مردم زاده باش
- شمارهٔ ۹۱۲ — صد تلخ دهان میگزد از غصه لب خویش
- شمارهٔ ۹۲۲ — گر تشنه آب خضری از سر اخلاص
- شمارهٔ ۹۲۳ — عاشق دم کشتن ز جان آسان برآید همچو شمع
- شمارهٔ ۹۱۷ — چون در کعبه به تقلید گرفتار مباش
- شمارهٔ ۹۱۶ — نبود کسی که نبود بلب تو اشتیاقش
- شمارهٔ ۹۲۱ — بر مست خود به پیری و عمر تبه ببخش
- شمارهٔ ۹۲۰ — روشنی بخش دلم شد تن غم پرور خویش
- شمارهٔ ۹۱۸ — خوش آن ساعت که آن ساقی نشاننم پیش خود مستش
- شمارهٔ ۹۱۹ — گر فراغت طلبی همنفس رندان باش
- شمارهٔ ۹۲۹ — با حسن دوست دل نشکیبد ز داغ عشق
- شمارهٔ ۹۳۰ — ز بسکه سینه خراش است زخم خار فراق
- شمارهٔ ۹۳۱ — عیبم مکن اگر (که) من هستم (خراب) عشق
- شمارهٔ ۹۲۶ — مجنون منم گریخته عمری ز بند عشق
- شمارهٔ ۹۲۵ — چند فتد به کشتنم زلف تو ماه برطرف
- شمارهٔ ۹۲۸ — یار مستغنی و ما مستغرق دریای عشق
- شمارهٔ ۹۲۴ — ز بهر کلبه عاشق دلا مجوی چراغ
- شمارهٔ ۹۲۷ — ماییم همچو مجنون استاد مذهب عشق