اهلی شیرازی
زاده ۸۵۸ – درگذشته ۹۴۲ هجری قمری، شیراز
زندگی‌نامهٔ اهلی شیرازی
محمد بن یوسف اهلی شیرازی (زادهٔ ۸۵۸ هجری قمری در شیراز – درگذشتهٔ ۹۴۲ هجری قمری در شیراز) شاعر قرن نهم و دهم هجری است. اهلی در سرودن انواع شعر استاد بود و آنچنان که از شعرش مشخص است مطالعهٔ وسیعی روی دیوانهای شاعران پیش از خود دارد. در غزلیات او تأثیر حافظ و سعدی و همچنین شیوهٔ وقوعی تحت تأثیر شاعران این مکتب همچون بابا فغانی شیرازی دیده می‌شود. او در قصیده‌سرایی تحت تأثیر اساتید قصیده‌سرایی است و قصایدی مصنوع به شیوهٔ سلمان ساوجی ساخته است. مثنوی سحر حلال او که ذوبحرین و ذوقافیتین است در پاسخ به مثنویهای کاتبی نیشابوری سروده شده است. او در خاتمۀ مثنوی شمع و پروانه، خود را در فن مثنوی، فرزند کوچک نظامی و جامی می‌خواند. اهلی با توجه به مقام استادیش در شعر، مورد توجه پادشاهان، امیران و وزیران بود. او افرادی از هر سه دودمان تیموریان هرات، آق قویونلوها و صفویان را ستوده است که از میان آنها می توان به امیر علیشیر نوایی، سلطان یعقوب آق قویونلو، شاه اسماعیل صفوی، نجم ثانی و شماری از امرا و وزرای معاصرش را برشمرد. آرامگاه اهلی در شیراز در جوار حافظ قرار دارد.
آثار اهلی شیرازی
شعرهای اهلی شیرازی
- شمارهٔ ۸۳۷ — کاکل شکست و شد گره کار بسته تر
- شمارهٔ ۸۳۹ — معلم، آن گل نو را به خار و خس مگذار
- شمارهٔ ۸۴۱ — در دل آمد یار و گشت از دیده غمدیده دور
- شمارهٔ ۸۴۲ — یک جرعه به خاکم فکن و خاک بجوش آر
- شمارهٔ ۸۳۶ — بسنگی دوستان را یاد میدار
- شمارهٔ ۸۴۰ — ای بی تو روزم از شب غم جانگدازتر
- شمارهٔ ۸۴۳ — جان رفت و دل مقید صد غم بود هنوز
- شمارهٔ ۸۳۸ — پیش خورشید رخش کی ماه گردد جلوه گر
- شمارهٔ ۸۴۶ — مهی که چشم امیدم بسوی اوست هنوز
- شمارهٔ ۸۴۸ — هرچند که چون شمع مرا سوخته‌ای باز
- شمارهٔ ۸۴۴ — ای باد مکش برقع جانان مرا باز
- شمارهٔ ۸۴۵ — از تیر تو در خاک طپد مرغ هوا باز
- شمارهٔ ۸۵۰ — ای برق محبت که ره من زده‌ای باز
- شمارهٔ ۸۴۹ — المنه لله که دگر مرغ خوش آواز
- شمارهٔ ۸۴۷ — هجران گذشت و نوبت دیدن رسید باز
- شمارهٔ ۸۵۱ — گرچه زارم سوختی من عاشق زارم هنوز
- شمارهٔ ۸۵۹ — فریاد که یار می‌رود باز
- شمارهٔ ۸۵۴ — گل من مگو که لب را بکسی گشاد هرگز
- شمارهٔ ۸۵۸ — ساغر زده و شمع قد افراخته‌ای باز
- شمارهٔ ۸۵۲ — جان رفت و دل ز عشق پریشان بود هنوز
- شمارهٔ ۸۵۳ — عیسی دم من وقت سماع طرب انگیز
- شمارهٔ ۸۵۶ — در عین عتاب از بر ما میگذری باز
- شمارهٔ ۸۵۷ — دیده بوصل آرمید دل نشود خوش هنوز
- شمارهٔ ۸۵۵ — شکر خدا که چشم تو بر ما فتاد باز