اسیر شهرستانی
زاده ۱۰۲۹ – درگذشته ۱۰۵۹ هجری قمری، اصفهان
زندگی‌نامهٔ اسیر شهرستانی
میرزا جلال‌الدین محمد بن مؤمن اسیر شهرستانی اصفهانی (زاده ۱۰۲۹ ق در اصفهان – درگذشت ۱۰۴۹ ق و به روایتی ۱۰۵۹ ق) از شاعران بزرگ فارسی‌سرای سبک هندی قرن ۱۱ ق. است. میرزا جلال‌الدین، فرزند ارشد میرزا مؤمن از سادات شهرستان - از توابع اصفهان - و از شاعران بزرگ سبک هندی سدهٔ ۱۱ ق. است. ظاهراً در سال ۱۰۲۹ ق در اصفهان زاده شد. دامنهٔ علم و دانش او به درستی دانسته نیست اما از قصایدش که بیشتر در مدح ائمه است، آگاهی او از علوم دینی و مسائل عرفانی و فلسفی تا حدودی آشکار می‌شود. وی معاصر شاه عباس اول، شاه صفی و شاه عباس دوم بود و به «اسیر» تخلص می‌کرد. وی شاگرد فصیحی هروی و داماد شاه عباس دوم بود. اسیر علاوه بر مهارت در سخنوری، نقاد و شعرسنج بود و منزلش محفل ادب و مجمع شاعران و سخنواران. گر چه هیچگاه به هند نرفت اما شعرش خصوصا در هند بیشتر از ایران رواج داشته است. وی به جهت افراط در شراب‌خواری در جوانی درگذشت. در سال مرگ او اختلاف است. ذبیح‌الله صفا به نقل از منابع مورد استفادهٔ خود تاریخ مرگ وی را ۱۰۴۹ ق نوشته و این تاریخ شهرت بیشتر دارد ولی ولی‌قلی‌بیک شاملو در قصص الخاقانی ۱۰۵۹ ق ضبط کرده‌است که درست‌تر به نظر می‌رسد.
آثار اسیر شهرستانی
شعرهای اسیر شهرستانی
- شمارهٔ ۱۰۲ — جذبه شوق تو خضر ره آگاهی ما
- شمارهٔ ۱۰۱ — با شکوه همزبان نشود گفتگوی ما
- شمارهٔ ۹۷ — شیشه بر خاره به صد رنگ زدن پیشه ما
- شمارهٔ ۱۰۰ — از می دیگر است مستی ما
- شمارهٔ ۹۹ — ز عندلیب چه پرسی نشان خانه ما
- شمارهٔ ۱۰۳ — پری گشته آیینه دار هوا
- شمارهٔ ۱۰۴ — صبح است مست باده دوشینه هوا
- شمارهٔ ۹۸ — چه غم دارد دل از اندیشه ما
- شمارهٔ ۱۰۷ — شمشیر تو قبله گاه سرها
- شمارهٔ ۱۰۸ — ای نام تو قبله زبان‌ها
- شمارهٔ ۱۱۰ — زنجیری طره‌ات ختن‌ها
- شمارهٔ ۱۰۹ — تا چند خبر پرسی از بی‌سروسامان‌ها
- شمارهٔ ۱۱۱ — قبله عالم میخانه خم ابروها
- شمارهٔ ۱۰۶ — از مهر تو سینه ها اثرها
- شمارهٔ ۱۱۲ — ای گلشن از بهار خیال تو سینه‌ها
- شمارهٔ ۱۰۵ — گردون ز بسکه برد غمت در دیارها
- شمارهٔ ۱۱۳ — خوش بهاری است قدح‌نوشی‌ها
- شمارهٔ ۱۱۴ — دل آیینه خانه زنبور
- شمارهٔ ۱۱۶ — بس که می‌ترسم از جدایی‌ها
- شمارهٔ ۱۱۸ — سرو شوخ من بیا تنها بیا غافل بیا
- شمارهٔ ۱۱۹ — عارضت گلدسته باغ نظر دارم بیا
- شمارهٔ ۱۱۵ — می‌رسد مست شکوه کاهی‌ها
- شمارهٔ ۱۱۷ — دوزخ اقلیم خودنمایی‌ها
- شمارهٔ ۱۲۰ — سیرگاه قدح کشان مهتاب