حزین لاهیجی
زاده ۱۱۰۳ – درگذشته ۱۱۸۱ هجری قمری، اصفهان
زندگینامهٔ حزین لاهیجی
محمدعلی بن ابوطالب متخلص به حزین از آخرین شاعران سبک هندی و از اعقاب شیخ زاهد گیلانی است. او در سال ۱۱۰۳ هجری قمری در اصفهان زاده شد. زندگی او مقارن سقوط دولت صفوی و آشفتگی اوضاع ایران بود که او را درگیر سفرها و ماجراهای فراوان نمود تا جایی که چندین بار جامهٔ رزم پوشید و به نبرد دشمنان رفت. نهایتاً درگیری یا اتهام‌زنی از سوی گماشتگان محلی نادرشاه افشار در جنوب، حزین را در سال ۱۱۴۶ هجری قمری به هندوستان رمانید که البته هیچگاه از آن و در آن دیار دلخوش نبود. او در سال ۱۱۸۱ هجری قمری در شهر بنارس درگذشت و در همان شهر به خاک سپرده شد. حزین را صاحب تألیفات متعدد در علوم گوناگون دانسته‌اند که نام بیش از پنجاه عدد از آنها در تذکره‌ها آمده است. زندگینامهٔ خودنوشت او به نام «تاریخ احوال» از آن جمله و از مستندات ارزشمند تاریخی راجع به احوال مردمان ایران در دوران سقوط سلسلهٔ صفوی است. دیوان حزین از روی تصحیح استاد ذبیح الله صاحبکار که تصویر آن به زحمت آقای مهرزاد شایان فراهم شده و به کمک هزاران داوطلب گمنام که در بازبینی متن استخراج شده از کتاب چاپی آن مشارکت داشته‌اند به گنجور اضافه شده است.
آثار حزین لاهیجی
شعرهای حزین لاهیجی
- شمارهٔ ۸۸۷ — دلا، به جبهه، در دوست را نشان چه دهی؟
- شمارهٔ ۸۹۰ — ای ناله، خوشا بخت رسایی که تو داری
- شمارهٔ ۸۸۸ — در دیده و دل، از دل و از دیده جدایی
- شمارهٔ ۸۸۹ — فریاد که از عاشق مسکین که تو داری
- شمارهٔ ۸۹۱ — بردم به لحد زان رخ افروخته، داغی
- شمارهٔ ۸۹۲ — چو فرهاد ار به تیغ بیستون مردانه آویزی
- شمارهٔ ۸۹۳ — راه دل و دین را زدی ای طرفه صنم، های
- شمارهٔ ۸۸۶ — نمی ماند به مصر از پیرهن، جز تهمت چاکی
- شمارهٔ ۸۹۷ — به صورت هر چه بینی، نقش برآب است در معنی
- شمارهٔ ۸۹۹ — کند خون دل من، چشم تر را خانه آرایی
- شمارهٔ ۸۹۶ — درد دل گفتمی، ار همنفسی داشتمی
- شمارهٔ ۸۹۸ — گر سینه شود سینا، بی تاب و توانستی
- شمارهٔ ۹۰۰ — به جلوه، جامهٔ صبر مرا قبا کردی
- شمارهٔ ۸۹۴ — خاطر از دردسر بیهده آزاده کنی
- شمارهٔ ۸۹۵ — می گرفتیم به جانان، سر راهی، گاهی
- شمارهٔ ۹۰۱ — نمی‌دانم تو بی‌پروا نگاه، از دل چه می‌خواهی؟
- شمارهٔ ۹۰۷ — به جان‌سوزی، نی کلک سخن‌ساز مرا دیدی
- شمارهٔ ۹۰۴ — چه خوش بود که به دی، طرح نوبهار کشی
- شمارهٔ ۹۰۲ — ای دل، سپند آتش سودای کیستی؟
- شمارهٔ ۹۰۵ — خاصان تمام مستند، ساقی صلای عامی
- شمارهٔ ۹۰۳ — ناله ام را در دلش تأثیر بودی کاشکی
- شمارهٔ ۹۰۸ — ای از شرار عشق تو هر سینه آتشخانه‌ای
- شمارهٔ ۹۰۶ — به دلهای دماغ آشفته، سنبل می کند کاری
- شمارهٔ ۹۰۹ — ز نقش خط که به رخسار ارغوان زده ای