حسین خوارزمی
درگذشته ۸۴۰ هجری قمری، خوارزم
زندگی‌نامهٔ حسین خوارزمی
حسین بن حسن خوارزمی از عارفان، نویسندگان و شاعران سده‌های هشتم و نهم هجری است. وی اصالتاً از ماوراءالنهر بوده و به دلیل اقامت طولانی در خوارزم به خوارزمی شهرت یافت. وی از شاگردان ابوالوفا خوارزمی معروف به پیرفرشته بود و به راهنمایی او با مثنوی مولوی آشنا شد و به معانی آن پی برد. بدین واسطه در اطراف و اکناف پرآوازه شد. در حوادث زندگانی خوارزمی آورده‌اند که در زمان شاهرخ میرزا بعضی از فقهای حنفیه به سبب بیتی از اشعارش وی را تکفیر کردند و او را به هرات خواندند. وی توانست اعتراض مدعیان را پاسخ دهد و از آن بلیه رهایی یابد اما ازبکان او را رها نکردند تا سرانجام در سال ۸۴۰ هجری قمری در خوارزم وی را به زخم تیغ از پای درآوردند. از آنجا که تخلص حسین خوارزمی در اشعارش «حسین» بوده است اشعار وی به اشتباه به نام دیوان حسین بن منصور حلاج منتشر و معروف شده است. حال آن که حلاج دیوان شعر فارسی ندارد و اساساً پیش از یا همزمان با آغاز عصر ادبیات نوین فارسی بعد از اسلام می‌زیسته است. ضمناً مفاد اشعار حسین خوارزمی و زبان آنها تناسبی با دورهٔ زندگی حلاج ندارد.
آثار حسین خوارزمی
شعرهای حسین خوارزمی
- شمارهٔ ۷۴ — گر پریچهره مه پیکر من باز آید
- شمارهٔ ۷۳ — از من خبر به جانب جانان که می‌برد
- شمارهٔ ۷۵ — مرا ز مدرسه عشقت بخانقاه کشید
- شمارهٔ ۷۷ — نگار من چو بلعل شکر نثار آید
- شمارهٔ ۷۸ — دلم هوای چنان سرو نازنین دارد
- شمارهٔ ۷۶ — گر ترا عشوه چنان شیوه چنین خواهد بود
- شمارهٔ ۷۹ — صبا رسید در او بوی یار نیست چه سود
- شمارهٔ ۸۰ — عشاق وفاپیشه اگر محرم مائید
- شمارهٔ ۸۴ — مه گلچهره من چون ز سفر بازآید
- شمارهٔ ۸۶ — نگار سرو قد گل‌عذار من آمد
- شمارهٔ ۸۷ — کسی که شیفته روی آن صنم باشد
- شمارهٔ ۸۵ — نفخه سنبل گلچهره من می‌آید
- شمارهٔ ۸۲ — دوست چون خواهد که عاشق هر نفس زاری کند
- شمارهٔ ۸۱ — بهار و عید می‌آید که عالم را بیاراید
- شمارهٔ ۸۳ — عجب که درد مرا هیچکس دوا سازد
- شمارهٔ ۸۸ — علاج عاشق مسکین حبیب می‌داند
- شمارهٔ ۹۰ — سلطان نگر که پرسش درویش می‌کند
- شمارهٔ ۹۵ — خرم دل آن کس که تمنای تو دارد
- شمارهٔ ۸۹ — یک لحظه مرا بی رخت آرام نباشد
- شمارهٔ ۹۱ — دردا که دوست هیچ رعایت نمی‌کند
- شمارهٔ ۹۲ — دلبر برفت و درد دلم را دوا نکرد
- شمارهٔ ۹۳ — نظر کنید که آن شهسوار می‌گذرد
- شمارهٔ ۹۴ — اگر طریقه تو جمله ناز خواهد بود
- شمارهٔ ۹۶ — چون شب و روز مرا از تو عنایت باشد