حسین خوارزمی
درگذشته ۸۴۰ هجری قمری، خوارزم
زندگی‌نامهٔ حسین خوارزمی
حسین بن حسن خوارزمی از عارفان، نویسندگان و شاعران سده‌های هشتم و نهم هجری است. وی اصالتاً از ماوراءالنهر بوده و به دلیل اقامت طولانی در خوارزم به خوارزمی شهرت یافت. وی از شاگردان ابوالوفا خوارزمی معروف به پیرفرشته بود و به راهنمایی او با مثنوی مولوی آشنا شد و به معانی آن پی برد. بدین واسطه در اطراف و اکناف پرآوازه شد. در حوادث زندگانی خوارزمی آورده‌اند که در زمان شاهرخ میرزا بعضی از فقهای حنفیه به سبب بیتی از اشعارش وی را تکفیر کردند و او را به هرات خواندند. وی توانست اعتراض مدعیان را پاسخ دهد و از آن بلیه رهایی یابد اما ازبکان او را رها نکردند تا سرانجام در سال ۸۴۰ هجری قمری در خوارزم وی را به زخم تیغ از پای درآوردند. از آنجا که تخلص حسین خوارزمی در اشعارش «حسین» بوده است اشعار وی به اشتباه به نام دیوان حسین بن منصور حلاج منتشر و معروف شده است. حال آن که حلاج دیوان شعر فارسی ندارد و اساساً پیش از یا همزمان با آغاز عصر ادبیات نوین فارسی بعد از اسلام می‌زیسته است. ضمناً مفاد اشعار حسین خوارزمی و زبان آنها تناسبی با دورهٔ زندگی حلاج ندارد.
آثار حسین خوارزمی
شعرهای حسین خوارزمی
- شمارهٔ ۹۸ — سلام من سوی آن شاه سرفراز برید
- شمارهٔ ۱۰۲ — عاشقان چون با خیال یار خود پرداختند
- شمارهٔ ۹۷ — دوش از جمال دوست شبم روز گشته بود
- شمارهٔ ۱۰۳ — سحرگه باد نوروزی چو از گلزار می‌آید
- شمارهٔ ۱۰۴ — بر آستان خرابات عشق مستانند
- شمارهٔ ۹۹ — دل همیشه تکیه بر فضل الهی می‌کند
- شمارهٔ ۱۰۰ — رندان که مقیمان خرابات الستند
- شمارهٔ ۱۰۱ — هر که را سلطان ما بیچارگی روزی کند
- شمارهٔ ۱۰۵ — صباح عید ز بهر صبوح برخیزند
- شمارهٔ ۱۰۷ — عید است و حریفان ز می عشق خرابند
- شمارهٔ ۱۰۸ — دلا بنال که یاران نازنین رفتند
- شمارهٔ ۱۱۱ — ترا ز حال من زار مبتلا چه خبر
- شمارهٔ ۱۱۰ — زهی بوعده وصل تو جان ما مسرور
- شمارهٔ ۱۰۹ — امیر قافله کوس رحیل زد ای یار
- شمارهٔ ۱۱۲ — چشم عاشق کش او کشت مرا بار دگر
- شمارهٔ ۱۰۶ — ز شست عشق چو تیر بلا روان کردند
- شمارهٔ ۱۱۸ — به چشم او نظر می‌کن دلا در ماه رخسارش
- شمارهٔ ۱۱۹ — خوشا جانی که بستاند بدست خویش جانانش
- شمارهٔ ۱۲۰ — این منم ره یافته در مجلس سلطان خویش
- شمارهٔ ۱۱۴ — سینه خلوتخانه یار است خالی کن ز غیر
- شمارهٔ ۱۱۶ — بیار ساقی گلرخ شراب ناب امروز
- شمارهٔ ۱۱۵ — اگر طریقه آن دلرباست عشوه و ناز
- شمارهٔ ۱۱۷ — بگذار تا بمیرم بر خاک آستانش
- شمارهٔ ۱۱۳ — ای خسرو خوبان لبت از شهد شیرین کاره تر