حسین خوارزمی
درگذشته ۸۴۰ هجری قمری، خوارزم
زندگی‌نامهٔ حسین خوارزمی
حسین بن حسن خوارزمی از عارفان، نویسندگان و شاعران سده‌های هشتم و نهم هجری است. وی اصالتاً از ماوراءالنهر بوده و به دلیل اقامت طولانی در خوارزم به خوارزمی شهرت یافت. وی از شاگردان ابوالوفا خوارزمی معروف به پیرفرشته بود و به راهنمایی او با مثنوی مولوی آشنا شد و به معانی آن پی برد. بدین واسطه در اطراف و اکناف پرآوازه شد. در حوادث زندگانی خوارزمی آورده‌اند که در زمان شاهرخ میرزا بعضی از فقهای حنفیه به سبب بیتی از اشعارش وی را تکفیر کردند و او را به هرات خواندند. وی توانست اعتراض مدعیان را پاسخ دهد و از آن بلیه رهایی یابد اما ازبکان او را رها نکردند تا سرانجام در سال ۸۴۰ هجری قمری در خوارزم وی را به زخم تیغ از پای درآوردند. از آنجا که تخلص حسین خوارزمی در اشعارش «حسین» بوده است اشعار وی به اشتباه به نام دیوان حسین بن منصور حلاج منتشر و معروف شده است. حال آن که حلاج دیوان شعر فارسی ندارد و اساساً پیش از یا همزمان با آغاز عصر ادبیات نوین فارسی بعد از اسلام می‌زیسته است. ضمناً مفاد اشعار حسین خوارزمی و زبان آنها تناسبی با دورهٔ زندگی حلاج ندارد.
آثار حسین خوارزمی
شعرهای حسین خوارزمی
- شمارهٔ ۱۷۵ — سرگشته در این بادیه تا چند بپوئیم
- شمارهٔ ۱۷۰ — ما بار تن ز کوی وصال تو می بریم
- شمارهٔ ۱۷۶ — بیا بیا که من اندر جهان ترا دارم
- شمارهٔ ۱۷۱ — نبودم یکنفس طاقت که چشم از یار بربندم
- شمارهٔ ۱۷۲ — یاری که ز جان دوسترش داشته بودم
- شمارهٔ ۱۷۴ — گر برود هزار جان با غم عشق او خوشم
- شمارهٔ ۱۷۳ — ما جگرسوختگان با غم دلدار خوشیم
- شمارهٔ ۱۶۹ — شکیبم از رخ جانان نمی شود چکنم
- شمارهٔ ۱۷۸ — با درد غم عشق تو درمان نشناسم
- شمارهٔ ۱۸۱ — گذشت عمر و خلاص از محن نمییابم
- شمارهٔ ۱۸۳ — چمن شکفته و گلها ببار می بینم
- شمارهٔ ۱۸۴ — مراد خاطر خود در جهان نمی یابم
- شمارهٔ ۱۸۲ — دو چشم کز هوس روی دوست تر داریم
- شمارهٔ ۱۷۹ — تا خاک صفت معتکف آن سر کویم
- شمارهٔ ۱۷۷ — شبی اگر بکشد درد آرزوی توام
- شمارهٔ ۱۸۰ — در ره عشق تو با درد و الم ساخته ایم
- شمارهٔ ۱۸۹ — از باده دوشینت بس بیخبریم ای جان
- شمارهٔ ۱۹۰ — با کس حدیث عشق تو گفتن نمی توان
- شمارهٔ ۱۸۷ — ماه من چون آگهی از ناله شب‌های من
- شمارهٔ ۱۸۸ — ای سر کویت بلای روضه رضوان من
- شمارهٔ ۱۹۱ — نتوان لعل فرح بخش ترا جان گفتن
- شمارهٔ ۱۹۲ — بازم به نازی شاد کن ای نازنین دلدار من
- شمارهٔ ۱۸۵ — الا ای طایر سدره نشیمن
- شمارهٔ ۱۸۶ — ای دل از وحشت سرای دار گیتی کن کران