امیرخسرو دهلوی
درگذشته ۷۲۵ هجری قمری، دهلی
زندگی‌نامهٔ امیرخسرو دهلوی
امیرخسرو دهلوی عارف و شاعر بزرگ پارسی‌گوی هند در سال ۶۵۱ هجری قمری در دهلی متولد شد. ( با استناد به این بیت منتسب به او سال تولد وی ۶۵۲ است: آنچه به تاریخ ز هجرت گذشت بود سنه ششصد و هشتاد و هشت سال من امروز اگر بر رسی راست بگویم همه شش بود و سی ). پس از کسب معلومات به شاعری پرداخت و در دربار پادشاهان هند تقرب حاصل کرد. وی از موسیقی نیز بهرمند بوده و از موسیقیدانان مشهور زمان خود به شمار می‌رفته است. وی در نظم و نثر استاد بود و آثار بسیاری از خود باقی گذاشته که ازجملهٔ آنها دیوان قصاید و غزلیات اوست. علاوه بر آن خمسهٔ نظامی گنجوی را نیز استقبال کرده و آن را جواب گفته است. وی سرانجام در سن هفتاد و پنج سالگی در سال ۷۲۵ هجری قمری در دهلی وفات یافت.
آثار امیرخسرو دهلوی
شعرهای امیرخسرو دهلوی
- شمارهٔ ۱۱۰۷ — نه نرگس است ز چشم خوش تو عربده جوتر
- شمارهٔ ۱۱۰۲ — ای باد صبحدم، خبر آشنا بیار
- شمارهٔ ۱۱۰۱ — جولان توسنش بین، هر سو غبار دیگر
- شمارهٔ ۱۱۰۰ — در عشق باز خود را دیوانه کردم از سر
- شمارهٔ ۱۱۰۳ — ای دل، ازین خرابه وحشت کرانه گیر
- شمارهٔ ۱۱۰۴ — ای شهسوار، دست به سوی عنان مبر
- شمارهٔ ۱۱۰۵ — از چشم تو که هست ز تو جان شکارتر
- شمارهٔ ۱۱۰۶ — هر شب منم ز هجر پریشان و دیده تر
- شمارهٔ ۱۱۰۸ — رضای من طلب امشب، طریق ناز مگیر
- شمارهٔ ۱۱۰۹ — قمر برید ز من مهر و من خراب قمر
- شمارهٔ ۱۱۱۱ — رخ گل خوش است و از وی رخت، ای نگار، خوش تر
- شمارهٔ ۱۱۱۲ — سپیده دم که گهربار بر در گلزار
- شمارهٔ ۱۱۱۰ — منم به خانه، تن اینجا و جان به جای دگر
- شمارهٔ ۱۱۱۵ — فزون شد عشق جانان روز تا روز
- شمارهٔ ۱۱۱۳ — آراست همه عرصه آفاق به زیور
- شمارهٔ ۱۱۱۴ — ای سرم را به خاک پات نیاز
- شمارهٔ ۱۱۲۳ — رویت از خوی همه پر در خوشاب است امروز
- شمارهٔ ۱۱۱۶ — ز من چو دل ربودی رفت جان نیز
- شمارهٔ ۱۱۱۷ — گشادی چشم خواب آلود را باز
- شمارهٔ ۱۱۱۸ — بر جان من شکسته دل باز
- شمارهٔ ۱۱۲۱ — مست من چون جرعه نوشی، باده ای بر من بریز
- شمارهٔ ۱۱۲۲ — سویم آن نرگس بی خواب نبیند هرگز
- شمارهٔ ۱۱۲۰ — در فراقش رود خون از دیده می بارم هنوز
- شمارهٔ ۱۱۱۹ — مبتلا شد چون دل مسکین به زلف یار باز