امیرخسرو دهلوی
درگذشته ۷۲۵ هجری قمری، دهلی
زندگی‌نامهٔ امیرخسرو دهلوی
امیرخسرو دهلوی عارف و شاعر بزرگ پارسی‌گوی هند در سال ۶۵۱ هجری قمری در دهلی متولد شد. ( با استناد به این بیت منتسب به او سال تولد وی ۶۵۲ است: آنچه به تاریخ ز هجرت گذشت بود سنه ششصد و هشتاد و هشت سال من امروز اگر بر رسی راست بگویم همه شش بود و سی ). پس از کسب معلومات به شاعری پرداخت و در دربار پادشاهان هند تقرب حاصل کرد. وی از موسیقی نیز بهرمند بوده و از موسیقیدانان مشهور زمان خود به شمار می‌رفته است. وی در نظم و نثر استاد بود و آثار بسیاری از خود باقی گذاشته که ازجملهٔ آنها دیوان قصاید و غزلیات اوست. علاوه بر آن خمسهٔ نظامی گنجوی را نیز استقبال کرده و آن را جواب گفته است. وی سرانجام در سن هفتاد و پنج سالگی در سال ۷۲۵ هجری قمری در دهلی وفات یافت.
آثار امیرخسرو دهلوی
شعرهای امیرخسرو دهلوی
- شمارهٔ ۱۱۷۲ — خلق به هر کار و من برسر سودای خویش
- شمارهٔ ۱۱۷۳ — مستی گرفت شیوه آن چشم پر خمارش
- شمارهٔ ۱۱۷۶ — چندین شبم گذشت به کنج خراب خویش
- شمارهٔ ۱۱۷۴ — خواهم که سیر بینم روی چو یاسمینش
- شمارهٔ ۱۱۷۹ — دل برد و زهره نیست که آن باز خواهمش
- شمارهٔ ۱۱۷۵ — دیدم چو آفتابی در سایه کلاهش
- شمارهٔ ۱۱۷۷ — شبها من و دلی و غمی بهر جان خویش
- شمارهٔ ۱۱۷۸ — ابر خوش است و وقت خوش است و هوای خوش
- شمارهٔ ۱۱۸۳ — ستمگری که دلم شاد نیست جز به غمش
- شمارهٔ ۱۱۸۵ — کرشمه های سر زلف در بنا گوشش
- شمارهٔ ۱۱۸۰ — هر بامداد تا به شبم بر سر رهش
- شمارهٔ ۱۱۸۶ — کسی که هست نظر بر جمال میمونش
- شمارهٔ ۱۱۸۴ — قبا و پیرهن او که می رسد به تنش
- شمارهٔ ۱۱۸۷ — نظر ز دیده بدزدم چو بنگرم رویش
- شمارهٔ ۱۱۸۲ — گر، ای نسیم، ترا ره دهنده در حرمش
- شمارهٔ ۱۱۸۱ — فرشته می ننویسد گناه دم به دمش
- شمارهٔ ۱۱۸۹ — ترک من، سر مکش ز پرده خویش
- شمارهٔ ۱۱۹۴ — آن چشم سخنگو نگر و آن لب خاموش
- شمارهٔ ۱۱۹۳ — سوار من از من عنان در مکش
- شمارهٔ ۱۱۹۱ — رفت دل، نیست روشنم حالش
- شمارهٔ ۱۱۹۰ — باغ بشکفت و سوری و سمنش
- شمارهٔ ۱۱۹۲ — لب نگر وان دهان خندانش
- شمارهٔ ۱۱۹۵ — او می رود و عاشق مسکین گرانش
- شمارهٔ ۱۱۸۸ — شد آن که پای مرا بوسه می زند او باش