امیرخسرو دهلوی
درگذشته ۷۲۵ هجری قمری، دهلی
زندگی‌نامهٔ امیرخسرو دهلوی
امیرخسرو دهلوی عارف و شاعر بزرگ پارسی‌گوی هند در سال ۶۵۱ هجری قمری در دهلی متولد شد. ( با استناد به این بیت منتسب به او سال تولد وی ۶۵۲ است: آنچه به تاریخ ز هجرت گذشت بود سنه ششصد و هشتاد و هشت سال من امروز اگر بر رسی راست بگویم همه شش بود و سی ). پس از کسب معلومات به شاعری پرداخت و در دربار پادشاهان هند تقرب حاصل کرد. وی از موسیقی نیز بهرمند بوده و از موسیقیدانان مشهور زمان خود به شمار می‌رفته است. وی در نظم و نثر استاد بود و آثار بسیاری از خود باقی گذاشته که ازجملهٔ آنها دیوان قصاید و غزلیات اوست. علاوه بر آن خمسهٔ نظامی گنجوی را نیز استقبال کرده و آن را جواب گفته است. وی سرانجام در سن هفتاد و پنج سالگی در سال ۷۲۵ هجری قمری در دهلی وفات یافت.
آثار امیرخسرو دهلوی
شعرهای امیرخسرو دهلوی
- شمارهٔ ۱۷۷۷ — دیری ست کای گلبرگ تر بر روی ما خندان نه ای
- شمارهٔ ۱۷۷۴ — هرروز کآفتاب برآرد زبانه‌ای
- شمارهٔ ۱۷۷۲ — شهری‌ست معمور و در او از هر طرف مه‌پاره‌ای
- شمارهٔ ۱۷۷۵ — فریاد کاندر شهر ما خون می‌کند عیاره‌ای
- شمارهٔ ۱۷۷۸ — ای درد بیدرد دلم، تاراج پنهان کرده ای
- شمارهٔ ۱۷۷۹ — ای که چشم من به روی خویش روشن کرده‌ای
- شمارهٔ ۱۷۷۶ — خردی هنوز و کودکی، ای نازنین، برنا نه‌ای
- شمارهٔ ۱۷۷۳ — جان ز هجرت چیست، زار افتاده ای
- شمارهٔ ۱۷۸۶ — سر در خمار، شب به کنار که بوده‌ای؟
- شمارهٔ ۱۷۸۲ — ای که در دیده درونی و در آغوش نه ای
- شمارهٔ ۱۷۸۴ — آتش اندر آب هرگز دیده‌ای
- شمارهٔ ۱۷۸۳ — خنده را سوختن جان من آموخته ای
- شمارهٔ ۱۷۸۷ — ای ده یکی ز خوبی تو مه، چگونه ای؟
- شمارهٔ ۱۷۸۵ — باز بر خونم کمر بربسته ای
- شمارهٔ ۱۷۸۰ — سینه‌ام را از غم عالم تو بی‌غم کرده‌ای
- شمارهٔ ۱۷۸۱ — ای که در هیچ غمی با دل من یار نه ای
- شمارهٔ ۱۷۸۸ — مشک بر اطراف مه آورده ای
- شمارهٔ ۱۷۹۱ — تو شوخ هر کجا لب خندان گشوده ای
- شمارهٔ ۱۷۹۲ — آن دل خراب شد که تو آباد دیده‌ای
- شمارهٔ ۱۷۹۳ — تو با آن رو بگو مه را، چه باشی؟
- شمارهٔ ۱۷۹۵ — چون می نرسد دست به پایی که تو داری
- شمارهٔ ۱۷۹۰ — گرچه به هر سخن دلم از تن ربوده‌ای
- شمارهٔ ۱۷۹۴ — چه بد کردیم کز ما برشکستی؟
- شمارهٔ ۱۷۸۹ — ز آب ملاحت که رخ آلوده ای