امیرخسرو دهلوی
درگذشته ۷۲۵ هجری قمری، دهلی
زندگی‌نامهٔ امیرخسرو دهلوی
امیرخسرو دهلوی عارف و شاعر بزرگ پارسی‌گوی هند در سال ۶۵۱ هجری قمری در دهلی متولد شد. ( با استناد به این بیت منتسب به او سال تولد وی ۶۵۲ است: آنچه به تاریخ ز هجرت گذشت بود سنه ششصد و هشتاد و هشت سال من امروز اگر بر رسی راست بگویم همه شش بود و سی ). پس از کسب معلومات به شاعری پرداخت و در دربار پادشاهان هند تقرب حاصل کرد. وی از موسیقی نیز بهرمند بوده و از موسیقیدانان مشهور زمان خود به شمار می‌رفته است. وی در نظم و نثر استاد بود و آثار بسیاری از خود باقی گذاشته که ازجملهٔ آنها دیوان قصاید و غزلیات اوست. علاوه بر آن خمسهٔ نظامی گنجوی را نیز استقبال کرده و آن را جواب گفته است. وی سرانجام در سن هفتاد و پنج سالگی در سال ۷۲۵ هجری قمری در دهلی وفات یافت.
آثار امیرخسرو دهلوی
شعرهای امیرخسرو دهلوی
- شمارهٔ ۱۸۵۰ — بختم از خواب در آمد چو تو با من خفتی
- شمارهٔ ۱۸۵۱ — گر تو رنج من مسکین گدا بشناسی
- شمارهٔ ۱۸۴۴ — ز نظر اگر چه دوری، شب و روز در حضوری
- شمارهٔ ۱۸۴۸ — عالم آشوب تر از طره طرار خودی
- شمارهٔ ۱۸۴۵ — بسم از جمال ساقی و شراب ارغوانی
- شمارهٔ ۱۸۴۹ — می به جام ار چه زخون من مسکین داری
- شمارهٔ ۱۸۴۶ — نفسی که با نگاری گذرد به شادمانی
- شمارهٔ ۱۸۴۷ — خنده ای کن شکرستان دهن بازگشای
- شمارهٔ ۱۸۵۲ — نوبهار است و گل و موسم عید، ای ساقی
- شمارهٔ ۱۸۵۳ — باز، ای سرو خرامان، ز کجا می آیی؟
- شمارهٔ ۱۸۵۴ — آن نه روییست که ماهی ست بدان زیبایی
- شمارهٔ ۱۸۵۷ — بی تو، ای بی تو به جان آمده جانم، چونی؟
- شمارهٔ ۱۸۵۹ — ای بیغم از دل من، بسیار شد جدایی
- شمارهٔ ۱۸۵۵ — چو منی را مده از دست که کمتر یابی
- شمارهٔ ۱۸۵۶ — جان من، بی من درمانده تنها چونی؟
- شمارهٔ ۱۸۵۸ — دلها به غمزه دزدی، چون خنده برگشایی
- شمارهٔ ۱۸۶۲ — آنکه جان گویند خلقی، آن تویی
- شمارهٔ ۱۸۶۴ — ترک من، بر شکل دیگر می روی
- شمارهٔ ۱۸۶۶ — آمد آن شادی جان بر ما دی
- شمارهٔ ۱۸۶۱ — سرمه اندر چشم خودبین می کنی
- شمارهٔ ۱۸۶۳ — ای ز رویت چشم جان را روشنی
- شمارهٔ ۱۸۶۵ — تا فراقت تاخت بر من بارگی
- شمارهٔ ۱۸۶۷ — هر شب، ای ماه، کجا می گردی؟
- شمارهٔ ۱۸۶۰ — ای که تاراج دل و دین می دهی